28 
donkeradaptatie na 17, a 2 iinr tenslotte bereikt wordt. Wanneer 
men als ordinaten ecditer de gevoeligheid zelf afzet, dan geeft de 
steilte van de curve de mate der rekenkundige toename der ge- 
voeligheid, gelijk PiPER (1903) dit uitvoert en beredeneert voor de 
adaptatie van den gezichtszin. 
Wanneer wij de adaptatie dezer cellen dus op de wijze van Pipek 
grapliiscli zouden voorstellen, zou het den indruk wekken (zie Tab. IV), 
dat er in de eerste 30 rnin. sleclits een uiterst gei'inge adaptatie is, 
dat na 70 min. pas 7? ^a\n de donkeradaptatie is afgeloopen en pas 
daarna de adaptatie het snelst verloopt (curve het steilst). Rekent men 
PiPEBs adaptatiecurven om, door de logarithmen der gevoeligheids- 
waarden af te zetten in plaats van de gevoeligheden zelf en ver- 
gelijkt deze met dezelfde voorstelling voor de cel. dan vindt men 
de sterkste gevoeligheidsstijging bij den mensch vroeger dan in 
PiPERS beschouwing en ziet men pas recht dat liet adaptatieproces 
van onzen gezichtsindruk meetkundig niet zoo eenvoudig verloopt 
als bij deze cellen. Voor een 3-tal curven van gemiddeld verloop 
(II, III en IV van Pipers waarnemers) is in tig. 4 de logarithme 
der gevoeligheidswaarden afgezet. Men kan er in hoofdzaak 4 phasen 
in onderscheiden; een tamelijk snelle (eerste 3 — 6 min.), een zeer 
snelle (3 èi 6 tot 8 a 12 min.), een tamelijk snelle (8 a 12 tot 20 
a 27 min.) en een zeer langzame (na 20 a 27 min.). Bij vergelijking 
maakt het den indruk, dat wij bij de cel-adaptatie met een enkel- 
voudiger pi'oces te doen hebben al zijn dezelfde phasen wellicht 
heel zwak te onderscheiden. 
Wij moeten hier nog aan toevoegen, dat wij de drempels bij deze 
cellen bepaalden met vaste hoeveelheden licht, terwijl voor het 
menschelijk oog slechts M2^é;rt57p7.s‘-drempels zijn bepaald. Dat be- 
moeilijkt de vergelijking. Bepaling van quantiteits-drempels voor het 
oog zou wellicht het adaptatieverloop anders en zuiverder afbeelden. 
Bovendien is het verkeerd dat Piper niet precies de intensiteit opgeeft 
waarmee het oog van te voren werd besli-aald, dat hij zijn eerste 
waarnemingen pas na ongeveer 1 minuut donker begint zonder een 
waatmeming in licht en deze eerste waarneming als ?iz7-punt in zijn 
curven neemt. 
Tenslotte kunnen wij opmerken, dat de adaptatie-breedte bij deze 
cellen 1 : 350.000 is. Bij den mensch is ze volgens Piper slechts 
1:2a 8000; door de intensiteits-drernpelrneting, en de niet goed 
opgegeven aanvangsintensiteit is een volkomen vei'gelijking echter 
niet wel mogelijk, al schijnt ze wel zeer veel geringer dan bij de 
Phyco)oyces-ee\\e\\ . 
