Plantkunde. — Th. Weevers: ,,De werking van licht en zwaarte- 
kracht op Pellia epiphylla.” 
(Aangeboden door de Heeren F. A. F. C. Went en J. W. Moll). 
De nieuwere onderzoekingen over de werking van licht en zwaarte- 
kracht op groei en kromming der planten zijn door verschillende 
onderzoekers slechts met enkele objecten verricht. Hoewel dit het 
voordeel biedt, dat deze onderzoekingen elkaar daardoor kunnen 
aanvullen, scheen het mij echter toe, dat ook de bestudeering van 
een geheel ander object, wellicht aanleiding zou kunnen geven tot het 
openen van nieuwe gezichtspunteri of het stellen van nieuwe vragen. 
Als een zoodanig object leek Pellia epiphylla Corda, een der 
anakrogyne Jungermanniaceae verschillende voordeelen aan te 
bieden, meer in het bijzonder voor de bestudeering van den groei der 
sporogonien onder invloed van licht- en zwaartekrachtprikkels. Sedert 
in J874 Askenasy ') in enkele alinea’s iets hierover mededeelde, is 
voor zoover mij bekend, niets hierover verschenen. 
De sporogonien van Pellia maken, nadat de celdeelitig er in afge- 
loopen is, ’s winters een rusttijd van eenige maanden door. Is deze 
geëindigd, dan treedt onder invloed van de stijgende temperatuur, 
eerst langzaam, dan sneller een strekking der steelcellen op ; belichting 
is hiervoor niet tioodzakelijk, verhoogde waterrijkdom van den bodem 
bevordert de snelheid van ’t proces. Binnen 3 — 5 dagen strekken 
zich de cellen van de sporogoniumsteel, slechts de voet blijft door 
’t perichaetium omsloten. De lengte van den steel neemt van 2 è. 3 m.M. 
tot 6 èi 8 c.M. toe. Het aantal cellen blijft onverandeid, ook nage- 
noeg de diameter, maar de lengte wordt van 25— 30 p nu 800ci900p; 
’t volume woi’dt ± 30 X zoo groot. De binnenste cellen worden 
verscheurd en de steel wordt hol, ten slotte treedt rechts gerichte 
torsie op. De in winterrust totaal met zetmeel gevulde cellen, ver- 
liezen dit bij de strekking geheel, ook de chlorophylkorrels ver- 
dwijnen steeds meer, zoodat ’t weefsel in de uitgegroeide deelen 
doorschijnend ir) plaats van groen wordt, slechts de olielichamen ’) 
of elaioplasten ') in de buitenste cellen blijven onvei’anderd. 
1) Askenasy 1874. Botan. Ztg. 32. 
*) W. Pfeffer 1874, Die Oelkörper der Lebernioose Flora. 
*) J. H. Wakkee, Pringsh. Jahrb. Bd. 19. 
