19 
den ze weer in donker gelaten, zoo groeien ze na doidtei'-adaptatie 
weder constant 4 è 10 7» langzamer. 
II. Eoept donker bij een aan het licht geadapteerde cel een groei- 
reactie te voorschijn, m.anv. werkt donker dan als een prikkel, of is 
deze groeidaling van 4 a 107» iu donker zeer geleidelijk? 
Proeven. Wordt de aan 64 M.K. geadapteerde cel blijvend donker 
gemaakt, zoo begint na 3\/j — 57, min. een groeivermindering, zoodat 
na 8 — IIV 2 'ïii**- de snelheid tot ± 737o gedaald is ; daarna volgt 
een stijging, waarbij na 157, — 187, iidti. de snelheid in licht weer 
ongeveer bereikt wordt (98\/.7/o). om opnieuw een weinig Ie dalen 
en langzamerhand constant te worden op ±93 "/o de groei- 
snelheid in 64 M.K. (Zie Fig. 1, 8e curve). 
Er heeft dus door het ophouden van den energietoevoei' een even- 
wichtsverstoring plaats, zoodat een typische prikkelreactie optreedt, 
welke tegengesteld is aan de lichtgroeireactie. Was na het donker 
maken de groei geleidelijk weer afgenomen tot zijn donker waarde, 
dan zou men bezwaarlijk van een |)rikkelreactie hebben kunnen 
spreken. Nu er een reactietijd van 37,— 57, niiu. altijd optreedt, 
evenals bij de lichtgroeireactie, en door den donker-inval een duide- 
lijke evenwichtsverstoring optreedt, die in de groeischoninieling zich 
uit, kunnen wij hier spreken van een typische prikkelreactie. 
Voor een aan constant licht geadapteerde cel iverkt donker {plotseling 
ophouden van den lichttoevoer) als een prikkel. Gedurende eenige 
minuten blijft de lichigroeisnelheid in ’t donker gehandhaafd, daarna 
treedt plotseling een reactie op, tegenge.^teld aan die welke het licht 
veroorzaakt. 
Reacties op donker en ook op licht vermindering zijn reeds door 
SiERP vastgesteld voor Avena. De lichtgroeireactie van Avena is in 
hoofdzaak een groeivertraging; de reacties die Siekp waarnam op 
donker en licht-vermindering waren gj'oeivei'snellingen. Het lijkt mij 
geen bezwaar voor dit verschijnsel den naam donkergroeireactie te 
gebruiken, gelijk Sierp met eenige reserve voorstelt, mits men een 
ruime beteekenis hecht aan het begrip licht- en donkergroeireactie, 
namelijk een groeireactie tenge\olge van lichtvermeerdeiing resp. 
lichtvermindering. 
De mensch constateert het resultaat van de lichtwerking op het 
netvlies aan zichzelf véél sneller door zijn helderheidsindrukken, 
dan wij door de groeiverandering van deze cel het resultaat kunnen 
aflezen van den lichtprikkel op de stofwisseling in die cel. Bovendien 
verloopen die processen hier bij 16° C., bij den mensch bij 37° C. 
2 » 
