70 
leden toevallig beide aan dementia paraljtica. Bij een van deze, van 
wie ook de curve van fig. 8 afkomstig is, kon ook een geheel ge- 
ïsoleerde clonus van den extensor hallncis longus worden opgewekt. 
Het voorkomen van een echten alterneerenden clonus zooals hier- 
boven beschreven is, is een betrekkelijk zeldzaam verschijnsel. Ik 
schat ruwweg, dat niet meer dan 2 a 3 der voetcloni alter- 
neerend zijn : de overgroote meerderheid der gevallen zijn enkel- 
voudige triceps surae cloni. De patiënten bij wie ik alterneerende 
voetcloni vond, leden hoofdzakelijk aan multiple sclerose, aan 
encephalomalacie, lues cerebrospinalis ; verder zag ik deze nog in 
zeldzame gevallen van hersenbloeding, hersengezwel, dementia para- 
ljtica, sjringomjelie, en ataktische paiaplegie. Ik meen niet te over- 
drijven wanneer ik zeg dat ik elk jaar wel ongeveer een tiental 
patiënten met alterneerenden voetclonus zie, tegenover vele honderden 
met enkelvoudigen clonus. Bij volledige medullaire paraplegie komt 
nooit een alterneerendo clonus voor. In ’t algemeen ziet men deze 
slechts aan ééne extremiteit, en wel steeds aan het minst verlamde 
been. Steeds was het centrale zenuwstelsel asymmetrisch getroffen, 
doch gewoonlijk door multiple haarden. In overeenstemming daar- 
mede werd dan ook bij encephalomalacische, sclerotische of luetische 
haard processen het meest de alterneerende clonus gevonden. Een 
vrij groote reeks van obducties hebben dit bevestigd. Een directe 
verklaring hebben deze nooit gebracht, zoodat daaruit geen inzicht 
in de genese verkregen wordt. 
De verklaring die ik voor mij zelf heb pogen te geven hangt in 
hoofdzaak samen met enkele feiten die door Sherrington gevonden 
zijn in verband met de corticale motorische innervatie. Wordt een 
motorisch corticaal centrum geprikkeld dan treedt daarbij gelijktijdig 
een spanning van bepaalde spieren en een ontspanning der anta- 
gonisten op, zoodat dit corticale centrum reeds een dubbele werking 
heeft. Van enkele dier centra weten wij zelfs dat hun werking nog 
veel meer samengesteld is, zonder dat wij daarbij de mogelijkheid 
uitsluiten, dat deze samengesteldheid eigenlijk slechts het gevolg is 
van de prikkeling van subcorticale centra. Dit geldt onder meer 
voor de loopbewegingen. Het is uiterst waarschijnlijk dat bij het 
loopen telkens alleen een betrekkelijk eenvoudige corticale impuls 
wordt uitgezonden naar een lager — vermoedelijk thalamisch centrum 
van waaruit gelijktijdige impulsen naar heide extremiteiten worden 
afgegeven. Voor eiken volgenden pas geeft zoowel het corticale als 
het subcorticale centrum de rol over aan het overeenkomstige centrum 
der andei’e zijde. Beurtelings treden dus de rechter en de linker 
centra in werking, waarbij de rechter centra niet alleen de linker 
