1J4 
Götte ’) onderzocht de ontwikkeling van het steninm bij Cnemido- 
phorus spec. en bij Anguis fragilis. Bij Cnemidophorus was de eerste 
aanleg parig en bestond nit een driehoekige verbreeding van het 
ventrale einde van de eerste (toekomstige) vertebro-sternale rib. Deze 
primitieve aanleg groeide slechts in die mate caudaal uit, als er 
zich verdere ribben aan vasthechtter), dus niet zelfstandig. GöttE 
acht het bovendien waarschijnlijk, dat ook de laatste halsrib, die 
gedurende de verdere ontwikkeling hoe langer hoe meer van het 
sternum verwijderd raakt, deel heeft genomen aan de vorming van 
den eersten aanleg van het stei-num. Bij Anguis ontstond het stermim 
uit het verbreede uiteinde van de eei-ste rib, die zich daarna spoedig 
van het sternum losmaakte. 
Klaarblijkelijk waren dus de door Rathke onderzochte embrjonen 
van Anguis voor liet beoogde doel te oud. De i’esultaten van 
Wiedersheim’s ’) onderzoekingen bij Lacerta en Anguis komen goed 
overeen met Götte’s bevindingen. Alleen spreekt hij de waarschijn- 
lijkheid uit, dat ook de vóórlaatste halsrib deel neemt aan de 
vorming van het steinum. Ook bij crocodilus biporcatus wordt het 
sternum volgens Wiedehsheim door de ribben gevormd. 
ScHAUiNSLAND *) beschrijft bij Sphenodon, den sternaalaanleg, eerst 
met slechts één, later met drie ribben verbonden. Uit deze moet 
men zich het sternum bij Sphenodon ontstaan denken. Ten slotte 
volgens Boooljubski “) ontstaat de parige sternaalaanleg bij Lacerta 
en Anguis zonder oorspronkelijken samenhang met ribben, is dus 
een autochthone aanleg. Kortom volgens de algemeen heerschende 
meening ontstaat het sternum der reptiliën uit de ribben. (Hertwig®). 
Een autochthone sternaanleg bij reptiliën neemt alleen Bogoljubski 
aan. 
Het verdient aanbeveling hier te vermelden, dat over de ontwik- 
keling van het sternum van hoogere amniota, de zoogdieren, nog 
eenige andere theorieën bestaan. Volgens Paterson “) bestaat de eerste 
aanleg van het sternum uit een onparige, mediaan gelegen dichte 
ophooping van mesoblastcellen. Later vindt men twee borstbeenlijsten, 
doordat het mediane gebied cel-armer is geworden. Het verband van 
ribben en borstbeen is secundair, daarentegen bestaat een primaire 
samenhang van den medianen aanleg en den schoudergordei. Uit 
b A. Götte. Archiv. f. mikrosk. Anat. Bd. XIV, 1877. 
b R. WiEDERSHEiM. Das Gliedmaszenskelett der Wirbelthiere. Jena, 1892. 
S) H. ScHAUiNSLAND. Archiv. f. mikrosk. Anat. u. Entw.gesch. Bd. LVI, 1900. 
b S. Bugoljubski. Zeitsclir. f. Wissenscli. Zool. Bd. 110, 1914. 
‘) O. Hertwig’s. Handb. d. vergl. u. experim. Entwickl.lehre. Jena. 
®) A. M. Paterson. Journ. of Anat. and Pbysiol. Vol. 35. 1900. 
