126 
de grootte-verhoudingen van fig. 7 afgaan om tot het, ook om een 
reeds genoemde reden al waarschijnlijke, besluit te komen, dat de 
vijfde rib contact zoekt met wat uit de vierde rib ontstond, en niet 
met den autochthonen sternaalaanleg. Summa summarum bestaat 
het sternum der sauria dus uit een autochthoon (parig aangelegd) 
prosternum en een costaal, eveneens parig aangelegd, xiphisternum, 
dat dikwijls als twee xiphisterna blijft bestaan. Van beide wordt het 
aiitochthone prosternum het eerst aangelegd. Het xiphisternum wordt 
pas gevormd als de parige aanleg van het prosternum reeds gedeel- 
telijk (door craniale versmelting) onparig is geworden. De geheele 
ontwikkelingsgang van het sternum wordf door de schemata van 
fig. 7 weergegeven ; telkens werd slechts de sternaalaanleg van één 
lichaamshelft geteekend, in fig. 7c? de helft van het craniaal reeds 
onparige sternum. 
Wij moeten nu nog nagaan tot welke vergelijkend anatomische 
gevolgtrekkingen vorenstaande embryologische feiten ons leiden. 
Volgens de bekende werken over vergelijkende anatomie van 
Gegenbauh, Wiedersheim en Bütschi.i komt het sternum bij tetrapode 
vertebraten voor in twee geheel verschillende vormen, nl. bij Amphibia 
vindt men een sternum tot de vorming waarvan de zeer korte vertebrale 
ribben zeker niet hebben samengewerkt, en bij Amniota bestaat 
alleen een costaal sternum, ontstaan door vereeniging van twee z.g. 
sternaallijsten, die op haar beurt ontstonden door versmelting van 
de ventrale uiteinden der (vertebro-sternale) ribben. Howï;s ^) be- 
stempelde het amphibiën-sternum met den naam archisternum en 
het sternum der amniota noemde hij neosternum. Bij amniota is 
dus het archisternum spoorloos verdwenen en vervangen door het 
neosternum. (Aan de episternale elementen, die daarin kunnen zijn 
opgegaan zij slechts terloops herinnerd). Algemeen erkend is dus 
dat het amphibiën-sternum een andere genese heeft dan dat der 
amniota. 
Het sternum der amphibia verhoudt zich verschillend ten opzichte 
van den schoudergordel. Bij ürodela en de Anura arcifera neemt 
het sternum beiderzijds in een sulcus articularis coracoideus het 
coracoid (door diarthrosis) op, juist als bij de Sauria. Bij de Anura 
firmisternia daarentegen zijn beide coracoiden met het sternum 
synarthrotisch verbonden. Ook de twee epicoracoidea zijn hier aan 
elkaar gehecht, zoodat het sternum zich hier gedraagt als een caudaal 
aanhangsel van één hecht complex, dat uit de beiderzijdsche schouder- 
gordels bestaat. Onderzoekingen naar de ontwikkeling van het 
1) Howes. , Nature". Bd. 43. N». 1108, p. 269. 
