127 
sterniim der ampliibiën bestaan van Götte en Wiedersheim. Volgens 
Götïk ’) is de aanleg van het sternum oorspronkelijk parig. Later 
versmelt het met de spits van den ,,buikribbenboog”. Het sternum 
der Ranidae zou alleen uit eerstgenoemden parigen aanleg ontstaan. 
Te anderer plaatse geeft Götte de volgende samenvatting: de 
amphibiën bezitten geen costaal sternum. Zijn plaats wordt inge- 
nomen door skeletdeelen van verschillende herkomst, nl. 1° door 
kraakbeen, ontstaan in de linea alba abdominis en in de peesstrook 
van den m. rectus abdominis, hetwelk men als homologen van 
buikribben moet opvatten en 2“ door kraakbeen, dat in de membrana 
interepicoracoidea ontstaat, daar, waar deze insereert aan het onder 
1“ genoemde gedeelte. Uit beide gedeelten bestaat het urodelen- 
sternum en dat van Bombinator (arcifera). Het sternum der Ranidae 
(tirmisternia) zou alleen uit het onder 1“ genoemde ontstaan. Het in 
de membrana interepicoracoidea ontstane gedeelte beschouwt Götte 
als tot den schoudergordel behoorend. 
De resultaten van Wiedersheim’s onderzoekingen kan men als volgt 
samenvatten. Bij het ontstaan van den (parigen) sternaalaanleg is 
noch bij Anura, noch bij ürodela de schoudergordel betrokken. De 
geheele ontwikkeling van het sternutn speelt zich af in, resp. tusschen 
de spieren van den lichaamswand. Men moet ook bij Amphibiën van 
een costaal sternum spreken, want waarom zouden tot kraakbeen 
wordende ventrale gedeelten der myocommata onder een ander 
morphologisch gezichtspunt vallen dan de naast de wervelkom liggende 
ribben ? 
Vatten wij de door Götte en Wiedersheim gevonden feiten samen. 
In de eerste plaats wordt het sternum parig aangelegd en in de 
tweede plaats ontstaat het sternum los van eenigen prae-existeerenden 
skeletaanleg, zoover heerscht overeenstemming. Alleen de interpretatie 
der feiten is ten deele verschillend. Götte zoowel als Wiedersheim 
spreekt over buikribben. Wiedersheim herleidt het geheele amphibiën- 
sternum tot buikribben. Götte neemt voor een groot deel van het 
sternum der ürodela en van dat van Bombinator (arcifera) een 
coracoidale herkomst aan, evenals voor het geheele sternum der 
Ranidae (firmisternia), alleen, omdat het a. h. w. in de membrana 
interepicoracoidea ingroeit. Beide interpretaties kunnen tenslotte niet 
wegredeneeren, dat de aanleg van het sternum bij alle amphibia 
geheel op zichzelf ontstaat, m. a. w. autochthoon is. 
Dientengevolge bestaat genetische overeenkomst van het sternum 
der amphibia en het prosternum der sauria, beide zijn dus homoloog. 
1) Götte. Entwickl.gesch. der Unke. Leipzig 1875. 
