Experimenteele Psychologie. — E. D. Wiersma: „Psychische 
remming” . 
De dagelijksche ervaring leert, dat gelijktijdige gewaarwordingen 
een reminenden invloed op elkaar uitoefenen. Het licht der sterren 
wordt bij dag niet waargenomen. Zwakke geluiden, die bij de stilte 
van den nacht duidelijk worden gehoord, kunnen bij het lawaai 
van den dag niet worden opgeinerkt. Zwakke huidprikkels worden 
door sterkere verdrongen. Deze psychische remming, waaronder 
verstaan wordt, dat de eene psychische inbond invloed van een 
anderen ondergaat, zoodat bij het sterker worden van den eenen eene 
verzwakking van den anderen optreedt, is door Heymans voor een 
twintigtal jaren onderzocht. Door hem zijn de wettelijkheden, die 
zich daarbij voordoen, door nauwkeurige en talrijke proeven vast- 
gesteld. Hoewel het voor de hand ligt, dat dit retnmingsproces zich 
niet tot de gewaarwordingen alleen beperkt, is het toch van gewicht 
experimenteel vast te stellen, dat ook andere psychische iidiouden 
aan gelijksoortige wettelijkheden onderworpen zijn. Het is niet 
gemakkelijk, om dit voor alle andere bewustzijnsinhouden als voor- 
voorstellingen en aandoeningen in vaste malen uit te drukken, maar 
voor de wilsuitingen is dit zeer goed mogelijk. 
Het onderzoek werd op de volgende wijze verricht; 
De proefpersonen waren jonge metischen, studenten of assistenten. 
Er werd hun opgedragen zoo vlug mogelijk de getallen van 1 tot 
25 neer te schrijven. De tijd, daarvoor noodig, werd nauwkeurig 
door middel van een ^secondemetei- vastgesteld. Telketis na ongeveer een 
kwartier, wanneer van vermoeidheid geen sprake meer kon zijn, 
werden deze proeven nog driemaal herhaald, waarbij eenmaal zoo 
krachtig mogelijk in een dynamometer werd geknepen, vervolgens 
met den voet tegen eeti vaststaand voorwerp werd gedrukt en 
eindelijk krachtig op de tanden werd gebeten. Bij al deze. proeven 
werd steeds de dynamometer in de linkerhand vastgehouden om de 
verhoudingen zooveel mogelijk gelijk te maken. 
De remmende werking van de linkerarm-, rechterbeenbeweging 
en van het bijten is duidelijk. De linkerarmbeweging remt het meest, 
dan het bijten en de rechterbeenbeweging het minst. (Zie tabel). 
Bij het neerschrijven van opeenvolgende getallen is behalve de 
motorische functie toch ook nog een associatieve werkzaamheid, 
9 
Verslagen der Afdeelmg Natuurk. Dl. XXX. A^. 1921. 
