138 
zooals die bij den prikkel der kniereflexen ontstaan of wanneer de 
gelijktijdige efferente iinpnlsen der kniereflexbewegingen aanwezig 
zijn. Het komt mij voor, dat op deze wijze de gelijktijdige ontspan- 
ning der antagonisten bij samentrekken van bepaalde spiergroepen, 
waarop Sherrington gewezen heeft, moet worden opgevat. Voor die 
ontspanning der antagonisten is niet eens noodig, dat de antagonisten 
zich samentrekken. Bij een patiënt met volkomen paralyse van den 
radialis werd de arm in zoodanige positie gebracht, dat door den 
lichten tonus der bnigers die stand behouden bleef en dat zonder dien 
tonus de arm door de zwaartekracht zich strekken zou. Wanneer 
nu de patiënt tracht de hand te strekken, dan tieedt deze beweging 
onmiddellijk op. Hieruit blijkt dus duidelijk, dat door den wilsimpuls 
tot beweging der verlamde extensoren de tonus der buigers vermindert. 
Zonden dergelijke remrningsverschijnselen ook niet werkzaam 
kunnen zijn bij de urineloozing? In de blaas komen twee spieren 
voor, die een antagonistische werki))g hebben n.1. de detrusor en de 
sphincter vesicae. De leege blaas is door een reflectoi-ische sluiting 
van den sphincter gesloten. De spiervezels van den detrusor komen 
in contractie, zoodra een zoo groote hoeveelheid urine zich in de 
blaas heeft verzameld, dat door rekking van den blaas wand de 
prikkel sterk genoeg geworden is. Tegelijk met de contractie van 
den detrusor ontspant zich de sphincter. Hier bestaat dus evenals 
bij de kniereflexen een remmende invloed van gelijktijdige reflexen. 
Op deze wijze treedt de urineloozing bij pas geboren kinderen op 
regelmatige tijden op. De reflectorische samentrekking van den detrusor 
kan ook nog door koude en andere huidprikkels, door emoties enz. 
worden bevorderd. Op lateren leeftijd wordt de perifere prikkel als 
drang gevoeld en door opvoeding vooral wordt de aandacht daarop 
gevestigd. De drang kan dan door toe- of afwending der opmerkzaamheid 
willekeurig worden verminderd of vermeerderd en daarmee gaat de 
meerdere of mindere reflectorische samentrekking van den detrusor 
en de reflectorische ontspanning van den sphincter gepaard. De 
urineloozing is dus alleen in zoover willekeurig, dat het gevoel van 
drang tot op zekere hoogte door de 0 |)merkzaamheidsconcentratie 
willekeurig versterkt en verzwakt kan worden. 
De invloed van het bewustzijn op de urineloozing is experimenteel 
gemakkelijk vast te stellen. Gedurende eeiiige dagen werden de 
hoeveelheden urine van eenige psychisch normale en van eenige 
psychisch abnormale personen gemeten. De bedoeling der proef werd 
zorgvuldig geheim gehouden. Alleen de hoeveelhedeji urine, die 
gelijktijdig met de defaecatie kwamen, werden niet gemeten. 
