171 
4. Ad De aard van de hadvloeistof. 
Het als badvloeistof gebruikte water bezit, vergeleken niet verre- 
weg de meeste organische vloeistoffen, een zeer kleinen brekings- 
index. Voor de door ons onderzochte stoffen is bijv. bij 20°.: 
tetrachlooraethaan nj) = 1.496 
benzol : ub = 1.501 
terwijl voor water: nB — 1.333 
Men ziet geinakkelijk in, dat bij gebruik van dergelijke op- 
losmiddelen met sterk afwijkende brekingsindices een uiterst geringe 
afwijking uit den evenwijdigen stand van den planparallellen voor- 
en achterwand der kuvetten, een zeer groote verschuiving van het 
bovenste interferentiebeeld tengevolge heeft. Noemen we den brekings- 
index van de badvloeistof dien van de kuvet-vloeistof n^\ zij 
verder de door den lichtbundel, welke kuvet C, passeert, doorloopen 
weg in de badvloeistof (a b + c d in fig. 1) /j, in de kuvet De 
optische weglengte is dan bij kuvet C,, daar de bundel den weg 
tweemaal doorloopt '): 
2 (^1 + n, 4)- 
Bij volkomen evenwijdigheid der planparallelle plaatjes is deze 
weglengte bij den anderen bundel even groot. Is echter de lengte 
van kuvet bijv. d grooter dan die van Cj, dan is de optische 
weg hier: 2 [n, (/j — d) w, (/, -|- cfj]. 
Het verschil in optische weglengte bedi-aagt dus : 
A = 2d (w, — n,), 
en de hierdoor teweeggebrachte verschuiving van het interferentie- 
beeld, uitgedrukt in banden: 
A _ 2rf (»,— nj 
~ X ~ X 
indien X de golflengte van het gebruikte licht voorstelt. 
In het geval van water en tetrachlooraethaan is w , — = 0.16. 
Hieruit volgt voor A zz= 0.00058 mm. : 
JS! = 550 d, of, in schaaldeelen uitgedrukt: 
jV' = 21 X 550 d = 11550 d schaaldeelen. 
Is de afwijking uit den evenwijdigen stand d bijv. 0.001 mm., 
dan bedraagt de verschuiving dus niet minder dan ±12 schaal- 
deelen. De bij de door ons gebruikte kuvet waargenomen verschui- 
ving bleek ongeveer 40 schaaldeelen te bedragen. Behalve deze ver- 
plaatsing is ook de onvolkomen vorm van het bovenste beeld ten 
deele aan de niet-evenwijdigheid van voor- en achterwand der kuvet- 
ten te wijten. 
') Van de dikte der planparallelle-plaatjes kunnen we afzien, daar het resultaat 
hierdoor niet wordt veranderd. 
