192 
tont allereerst iiigeperkt worden tusschen nauwe grenzen. Het over- ; 
blijvende moet ecliter zooveel mogelijk opgeheven worden door de 
lielderheidst’out der verschillende waarnemers te bepalen en in rekening 
te brengen. 
2". de fouten, die de aangenomen plaatsen der fnnd. sterren aan- ! 
kleven. Waar het bij een eeingszins nitgebreid programma bijna 
onmogelijk is zich bij de keuze der fnnd. sterren te beperken tot 
het kleine aantal zeer goed bekende, en het daarom onvermijdelijk 
is sterren als fnndamentalen te gebruiken, die van twijtelachtige j 
waarde zijn, moeten deze fouten een grooten invloed hebben èn 0 [) I 
de gemiddelde klokfont maar vooral op den klokgang, (zie de gi’oote 
waarschijnlijke fouten, die Boss’ P. G. C. voor verschillende sterren 
reeds voor de epoche 191 0,ü aangeeft.) 
3". persoonlijke fouten der verschillende waarnemers. 
Aannemende, dat de onder 1°. genoemde font ter zijde gesteld is 
wil ik een poging wagen, de onder 2°. en 3". genoemde zooveel 
mogelijk te ontgaan en daarbij aanvangen met 3°. 
Uit het complex van waarnemingen der verschillende waarnemers, i 
gezuiverd van hun individueele fouten, is het dan misschieji mogelijk ! 
een schatting te maken van de onder 2“. genoemde. , 
Een korte uiteenzetting van het Leidsche werkprogramma moge 
x'oorafgaan. De programstei'ren zijn zooveel mogelijk ingedeeld in I 
zones, waarbij in verband met het niet al te talrijke materiaal 
(1600 sterren verdeeld over 24 uren rechte klimming en deel. — 2° | 
tot 52°, en de verdeeling in R.K. nog zeer onregelmatig) de zones 
niet heel smal konden genomen worden. . j 
Ofschoon in groote trekken werd vasigehouden aan de zones ^ 
0 — 20, 20 — 30, 30 — 40 en 40 — Zenith, was het toch menigmaal [ 
noodig, sterren van iets verschillende declinatie in een zone onder jl 
te brengen. 
De fnnd. stenen werden zoo gekozen, dat zij lagen onder, in of > 
boven de zone, zoodat de zone zooveel niogelijk was ingesloten. 
Waar het dus voorkomt, dat op een zelfden avond fnnd. sterren ' 
worden waargenomen met declinaties, die 25° niteenloopoi, deed I 
zich de vraag voor of de verschillende waarnemers sterren met zulke 
uiteenloopende deel., dus veldsnelheden, 0 [) dezelfde wijze regi- 
streerden. 
Bleek zulk een systematisch verschil te bestaan, dan was het 
wenschelijk de doorgangstijden der afzonderlijke sterren te corrigeeren 
0 {) een denkbeeldige ster met declinatie gelijk aan de gemiddelde 
deel. der gebruikte fund. sterren. 
De doorgangstijden der |)rogramsterren konden dan ook herleid 
