212 
Vogelenzang' en Zandvooi't, waaraan de lieer Verbkek jnist bewijzen 
voor zijn meening meent te kunnen ontleenen, voor liet didiigebied 
nabij Sclioorl en voor dat nabij Castricnni is met volkomen zekerheid 
aangetoond, dat het zoete ai tesiscdie duinwater onder de alluviale en 
diluviale afsluitende lagen van het middenduin zoowel naar het 
Oosten, d.i. naar het polderland, als naar het Westen, d.i. naar de 
Noordzee, afstroomt. Die afstrooming van het diepe duinwater naai' 
het Oosten is ook voor andere duingebieden geconstateerd o.a. voor 
den watervang der Leidsche duinwaterleiding, welke onmiddellijk grenst 
aan dien van ’s-Gravenhage. Zij geldt voor alle tot nu toe onderzochte 
diepten (tot 300 M.) ook voor het onder het zoete water voorkomende 
zoute water. Het laatste stroomt onder de geheele dninbreedte, van 
de zee naar het polderland. 
De bedoelde stroomrichtingen van het ,, artesisch” duinwater bleken 
met volkomen zekerheid uit de drukverhangen (potentiaalvei'hangen) 
welke aan in bepaalde lagen geplaatste, op elkaar volgende peil- 
buizen werden waargenomen. 
Verbekk’s onderstelling, dat het artesisch water of diepe duinwater 
van verre uit het Oosten of Zuidoosten van ons land zou worden 
gevoed en voortdurend westwaarts zon afstroomen, wordt dus door 
geen enkel der tot nu toe waargenomen feiten bevestigd. Indien het 
zoo ware, zou het voorkomen van dat va ater uil den aard der zaak 
niets met de duinen te maken hebben, en zon men dat artesische 
water overal elders in het lage land tusschen de duinen en de 
hoogere streken in het Oosten of Zuidoosten moeten kunnen aan- 
tappen en het tot het iu het algemeen nog hooger piëzometrisch 
niveau kunnen doen 0 |)wellen. In geen enkele der talrijke boringen 
heeft men dat kunnen aantoonen. Wel is bekend, dat van de hooger 
gelegen diluviale gronden, zooals bijv. die van het Gooi, zoowel 
oppervlakkig als iu de diepte evenals van de duingebieden naar alle 
richtingen naar lagere tei'reinen water afvloeit, wal bijv. de kwel 
tengevolge heeft, die het droog houden van sommige polders, o.a. 
van de Naardermeer polder, onmogelijk heeft gemaakt, maar nergens 
is er een aanduiding van gevonden, dat dit van uit de hoogere 
diluviale gi'onden afstroomend water ziju weg onder het geheele 
lage land door en verder op geringe diepte onder de duijien door 
naar zee zou nemen. 
5. De gelijkheid in oorS|)rong van het oppervlakkige water en het 
diepere, artesische water in de duinen volgt nog uit de volgende 
chemische eigenschappen van dat water: 
a. van boven naar beneden in en onder de dninlichamen neemt 
het zwavelzuiu'gehalle van het Avater af, in verhouding met de totale 
