225 
gevoeliglieid omgekeerd evenredig daarmee gevonden. De effekt- 
gevoeligheid (Wattgevoeliglieid) is daardoor onafliankelijk van den 
weerstand, en uit (4) volgt, dat men deze slechts kan verlioogen 
door verkleinen van K of door veigrooten van 7’. Dit laatste middel 
maakt den galvanometer spoedig minder bruikbaar, zoodat het beter 
is de grootste waarde, die T in eenig bepaald geval hebben mag, 
voorop te stellen. We zoeken dus de maxihiale waarde van (4) bij 
gegeven T, spiegel, en uitwendigen weerstand. Bovendien denk ik 
H gegeven. Het blijkt dan vanzelf, hoe de bereikte gevoeligheid 
van H afhangt. Uit (2) en (3) vindt men 
4jr Kr 
Y-y 
(5) 
Veronderstel eens, dat het klosje kortgesloten werd en de spiegel 
afgenomen, zoodat Kr=K^i\ werd, en daarmee zoo klein mogelijk 
voor een bepaald klosje. Uit (5) vindt men dan de kleinste waarde 
van H, waarmee de galvanometer aperiodiseh gemaakt kan worden. 
Belangrijk is daarbij, dat deze kleinste veldsterkte, die ik door 
zal aangeven, niet van de afmetingen, draaddikte enz. van het klosje 
blijkt af te hangen. Men vindt gemakkelijk, als men alleen de 
verticale deelen van de windingen in aanmerking neemt, dat 
r 
sö 
is, d.w.z. gelijk aan het product van dichtheid en specifieken weer- 
stand van het metaal. De horizontale draadstukken van het klosje, 
de isolatie enz. kunnen de berekende grootheid, en daarmee 
alleen grooter maken. We vinden dus 
= 
(6) 
4jr 4:jrsö 
Y7r = -^ 
zoodat Hinin bij het bepalen van de maximale gevoeligheid als 
gegeven beschouwd moet worden. 
(5) en (6) geven 
Kr 
// . ü ^ 
waarin dus m een gegeven getal j> I is. Stel 
is dus '"Vfc- Voor (4) kan men schrijven 
• (6a) 
^/a'o '’oor door k, dan 
P* = 
T* 
4^» {K-K,) (r-rj 
waarin alleen de laatste twee factoren veranderlijk zijn. Hun product 
is een maximum voor k = m. De voorwaarden voor maximale 
gevoeligheid zijn dus 
J 5 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl XXX A". 1921. 
