242 
kromming zich reeds, voordat de antitrope zichtbaar wordt, een 
eind weegs naar beneden verschoven heeft, krijgen de plantjes hiel- 
den bekenden *S-vorm. Dit geval vindt men in tig. 10 afgebeeld bij 
een belichting van 5 minuten met 12,5 MK. 
Bij licht van nog zwakker intensiteit treden er geen antiphototrope 
krommingen meer op. Wel vindt men hier bij de lichthoeveelheden, 
die anders een antiphototrope kromming te voorschijn geroepen 
zonden hebben, na eenigen tijd een belangrijke vertraging in de 
snelheid, waarmee de kromming aangroeit. Worden dergelijke plantjes 
na afloop der belichting niet op den klinostaat gezet, dan vertonnen 
ze eer een geotropische tegenkromming dan plantjes, die korter of 
langer belicht zijn en waar deze vertraging dns niet optreedt. Een 
voorbeeld van een dergelijke kromming vindt men in fig. 9 bij een 
belichting van 10 minuten met 2^ MK. 
Voor het tot stand komen van een antitrope kromming is volgens 
deze voorstelling dus in de eerste plaats noodig, dat de gevoeligheid 
zoowel in de voor- als in de achterzijde nagenoeg geheel vernietigd 
wordt, een proces, dat afhankelijk is van de toegevoerde energie, 
maar in de tweede plaats, dat de gevoeligheid in de voorzijde in 
de gelegenheid gesteld wordt om de overhand te krijgen over de 
gevoeligheid in de achterzijde, een proces, dat alleen plaats kan 
vinden, indien de gevoeligheid in de voorzijde eenigen tijd eer ver- 
nietigd is. Komen de antiphototrope krommingen dus alleen tot stand 
op de hier beschreven wijze, dan kunnen ze niet optreden bij be- 
lichtingen van zeer korten duur. In hoeverre dit juist is, zullen we 
straks nagaan. 
Dat de in onze verklaring optredende tijdfactor inderdaad een rol 
van beteekenis vervult, blijkt ten duidelijkste, wanneer we het effect 
van een eenzijdige belichting, die dooi- een alzijdige voorafgegaan 
wordt, vergelijken met het effect van een even sterke eenzijdige be- 
lichting, die door een even sterke alzijdige gevolgd wordt. Wanneer 
het uitsluitend op de lichthoeveelheden in de antagonistische helften 
aankwam, dan zou het resultaat in beide gevallen hetzelfde moeten 
zijn. Dit is echter geenszins het geval: terwijl in het eerste geval 
slechts zelden antitrope krommingen optreden en dan nog uitsluitend 
uiterst zwakke, treft men ze in het tweede geval zeer vaak aan en 
meestal zeer goed ontwikkeld. 
Het tweede geval is met behulp van mijn theorie gemakkelijk Ie 
verklaren : aan den voorkant wordt de gevoeligheid door de eenzijdige 
belichting geheel of grootendeels vernietigd en daar kan ze dus ge- 
durende de alzijdige nabelichting weer langzamerhand gaan stijgen; 
aan de achterzijde zal de gevoeligheid daarentegen aan het einde der 
