244 
moeten we hier met een rechtstreeksch gevolg' van de belichting te 
doen hebben. Deze kan dus behalve een vertraging ook een ver. 
snelling van den groei teweegbrengen. Meestentijds merken we van 
de versnelling echter niets, daar ze door de tegelijkertijd optredende, 
veel aanzienlijke!' vertraging aan het oog onttrokken wordt. Alleen 
wanneer de laatste aan beide zijden even groot of nagenoeg even 
groot is, kan een verschil in versnelling in een kromming tot 
uiting komen. 
Is het bovenstaande juist, dan moet de antiphototrope kromming 
ook bij plantjes, die een alzijdige voorbelichting hebben ondergaan, 
op kunnen treden. Kiest men de voorbelichting zoo, dat de groei 
door een voortzetting van de belichting niet verder vertraagd zou 
worden, dan moet men zelfs met een betrekkelijk zwakke nabe- 
lichting een antitrope kromming kunnen verkrijgen. Tot nog toe heeft 
men bij deze proeven echter klaarblijkelijk nog niet de juiste voor- 
belichting getroffen. De antitrope krommingen waren ten minste 
meestal onduidelijk en vereischten bovendien een tamelijk sterke 
nabelichting. 
Om de grootte van de groeivertraging en van de groeiversnelling 
afzonderlijk te kunnen bepalen, zou men de beide processen van 
elkander moeten scheiden. Dit zou, wanneer we hier te doen had- 
den met twee verschillende lichtgevoelige systemen, waarschijnlijk 
kunnen gebeuren door gebruik te maken van licht van verschillende 
kleur: de gevoeligheidsverdeeling in het spectrum zou in de ver- 
schillende systemen wel niet volkomen gelijk zijn. Het is echter 
zeer goed mogelijk, dat er maar één lichtgevoelig systeem aanwezig 
is en dat het dus niet het licht zelf is, dat zijn invloed doet gelden 
op twee verschillende systemen, maar een product, dat tengevolge 
van de belichting ontstaat. In dat geval zou een studie van den 
invloed der uitwendige omstandigheden op het ontslaan der krom- 
mingen misschien een scheiding mogelijk maken. 
In verband met de laatste onderstelling is het van belang er op 
te wijzen, dat evenwichtsverstoringen in het levend organisme volgens 
de theorie van Bosk') in een contractie tot uiting komen, die elders 
een uitzetting teweeg kan brengen. Het water, dat bij de contractie 
uitgestooten wordt, zou n.1. op een andere plaats den turgor van 
het weefsel verhoogen en op deze wijze dus aanleiding kunnen geven 
tot een versnelling van den groei. In ons geval zou de antiphoto- 
trope kromming van den top dus het gevolg kunnen zijn van het 
optreden van een normale kromming meer benedenwaarts. Uit de 
b J. G. Bose, Plant Response, Londen 1906 ; Life movements in plants. Vol. 11. 
Calculta 1919. 
