Physiologie. — K. LANDSTEtNER: „Over het samenstellen van hetero- 
genetisch antigeen uit hapteen en proteine”. 
(Aangeboden door de Heeren C. H. H. Spbonck en C. Eijkman). 
In vroegere mededeelingen ’), waarin ook de betreffende citaten 
vermeld zijn, ben ik tot de gevolgtrekking gekomen, dat bet eigen- 
aardige gedrag van heterogenetisch antigeen waarschijnlijk daarop 
berust, dat dit uit een in alcohol oplosbaar deel, misschien van 
lipoiden aard, en uit proteine is opgebouwd, met dien verstande, 
dat het in alcohol oplosbare deel, hapteen genoemd, specifiek in 
vitro bindt, dat echter antigeeneigenschappen alleen aan het geheele 
complex (hapteen -|- proteine) toekomen. Deze zelfde opvatting werd 
sindsdien ook door Taniguchi ’) verdedigd. 
Het kwam mij gewenscht voor, deze opvatting door een direct 
bewijs te ondersteunen en derhalve werd getiacht of het mogelijk 
was, het hapteen door kunstmatige combinatie met een eiwit, dat 
zelf geen heterogenetisch antigeen bevat, tot een heterogenetisch 
antigeen te maken. Deze poging, die a priori niet veel kans op 
slagen scheen te bieden, wijl dergelijke verschijnselen nog niet 
bekend waren, leidde inderdaad tot een positief resultaat. 
Van vijf groepen van konijnen werd elke groep intraperitoneaal 
ingespoten met éen der volgende stoffen: 
1“. Varkensserum, tienvoudig verdund met keukenzout-oplossing. 
2“. Het alcoholisch extract van paardennier geëmulgeerd in 0,9 7o 
NaCl oplossing. 
3®. Als 1, maar i uur op 80 ®/„ verwarmd. 
4®. Extract van paardennier in lOvoudig verdund varkenserum 
geëmulgeerd. 
5*. Als 4 maar ^ uur op 80 verwarmd. 
Van deze oplossing werd den konijnen zesmaal telkens met een 
interval van een week 5 cc. ingespoten. De oplossingen werden 
gedurende eenigen tijd na toevoeging van V 4 7o phenol, in de ijskast 
bewaard. Een week na de laatste inspuiting werd de haemolytische 
werking van deze sera op schapenbloed onderzocht. 
h Kon. Akad. v. Wetensch. te Amsterdam 26 Febr. 1921. p. 1 1 18. Biochem. 
Zeitschr. 119 , 294 (1921). 
Journ. Pathol. a. Bacter. 24 , p. 253, 254, Juli 1921. 
