363 
persie reUeiisfiliap kan geven, dan kon een merkbare dul)bele breking 
niet ontbreken. 
De waarde die d in werkelijkheid heeft, ontleende ik toenmaals 
aan de eerste schattingen van van der Waals. Tegenwooidig, nu 
wij de absolute grootte der molekulen kennen, is ook de afstand d 
goed bekend en wij kunnen bovendien, dank zij de onderzoekingen 
over de interferentie der Röntgenstralen, de structuur der kristallen 
in bijzonderheden aangeven. Daarom scheen hel wenschelijk, het 
vraagstuk weer op te vatten; het komt hierop neer of, terwijl de 
golflengte der Röntgenstralen vergelijkbaar met d is, ook reeds bij 
lichtstralen de molekulaire discontinuïteit zich doet gevoelen, of er 
aanwijzingen bestaan, dat d/^ niet geheel kan worden verwaarloosd. 
Bij mijne vroegere berekeningen bediende ik mij van de theorie 
van Maxweli. in den vorm dien Helmhoi.tz er aan had gegeven ; 
ik volgde dien weg omdat ik in den gedachtengang van Maxwell 
nog niet genoegzaam was doorgedrongen. Thans was het in de eerste 
plaats noodig, de berekeningen, geheel op den grondslag van de 
theorie van Maxwell en de electronentheorie te herhalen. Daarbij 
kwam ik tot dezelfde uitkomsten als bij de eerste behandeling. 
3. Het zal voldoende zijn, het geval van een kubische rangschik- 
king der molekulen te beschouwen. Bij de opstelling van de ver- 
gelijkingen voor de lichtbeweging dacht ik aan onderling gelijke 
deeltjes in de punten van een kubisch net geplaatst ; er wordt otider- 
steld dat in elk molekuul door een electrische kracht een daaraan 
evenredig elecirisch moment in de richting dier kracht wordt opge- 
wekt. 
Uit beschouwingen over de symmetrie van het kristal kan men 
gemakkelijk afleiden dat er voor enkele bepaalde voortplanlings- 
richtingen, vergelijkbaar met de as van een éénassig kristal, slechts 
één voortplajitingssnelheid kan beslaan; deze richtingen zijn die van 
de ribben van het kubisch net en van de diagonalen van den ele- 
mentairen kubus. Daarentegen worden door de diagonalen van de 
zijvlakken van dezen kubus de voortplantingsrichtingen gegeven, bij 
welke men mag verwachten (en dit wordt door de berekening be- 
vestigd) dat de atiisotropie die wij op het oog hebben, zich het meest 
zal doen gevoelen. In hetgeen volgt wordt steeds ondersteld dat de 
voortplantingsrichting samenvalt met zulk een diagonaal van een 
kubiLS-zijvlak. De hoofdtrillingsrichtingen en zijn dan onmid- 
dellijk aan te geven. De eerste is die van de kubus-ribbe loodrecht 
op dat zijvlak, de tweede die van de tweede diagonaal van dit laatste. 
Wij zullen de voortplantingssnelheden die bij deze trillingsrichtin- 
