366 
sterkte waargenomen. Die minima zijn nu eens meer, dan eens 
minder geprononceerd, maar steeds onmiskenbaar. 
Dat liet licht in de genoemde standen niet geheel verdwijnt, is 
natuurlijk aan de accidenteele dubbele breking te wijten, die nu 
echter tot een gelijkmatige verlichting aanleiding geeft. Nu men n.1. 
niet op het kristal, maar op de lichtopening heeft ingesteld, krijgt 
men in elk punt van het beeld stralen die op verschillende punten 
van de doorsnede door het kristal zijn gegaan ; men kan zeggen 
dat men het effect dier dubbele breking, gemiddeld over de geheele 
doorsnede, waarneemt. 
Het verdient opmerking dat ook wat de achter elkaar liggende 
lagen van het kristal betreft, van een dergelijk gemiddelde sprake is 
en dat de groote dikte waarmee gewerkt werd, tot op zekere 
hoogte een \oordeel oplevert. Verandert nl. de storende dubbele 
breking op oniegel matige wijze langs den lichtstraal, dan mag men 
aannemen dat de lichtsterkte die zij teweegbrengt evenredig is met 
de dikte, terwijl een regelmatige dubbele breking, zoolang het phase- 
verschil klein is, een lichtsterkte evenredig aan de tweede macht 
der dikte geeft. 
De storende anomalieën hebben ten gevolge dat een scherpe in- 
stelling op het minimum niet mogelijk is. Om eenigszins te beoor- 
deelen hoe ver men het kan brengen, en dus een oordeel te krijgen 
over de regelmatigheid van het verschijnsel werden de standen van 
het kristal na instelling zoo goed mogelijk op het minimum, opeen 
verdeelden cirkel afgelezen. De uitkomsten waren bij een der kristallen 
bij voortdurend ronddraaien ervan, in graden 
17 
107 
202 
294 
14 
105 
196 
293 
19 
108 
196 
29 L 
Vermindert men de 
getallen 
van de 
tweede 
kolom met 90, die 
van de derde met 180 en die 
van de 
vierde 
met 270, en neemt 
men dan het gemiddelde van de 12 getallen, dan komt er 18, zoodat 
de hoofdstanden zouden zijn 
18 108 198 288. 
Bij de andere kristallen kreeg men dergelijke uitkomsten, soms 
iets mooier, soms wat minder mooi. 
8. De uitdoovingsstanden waren steeds die, waarbij de richtingen 
die wij en R^ noemden, elk met een van de trillingsrichtingen 
der Nicols samenvielen. Wat dit betreft werd dus de theoretische 
verwachting bevestigd. 
Om na te gaan of ook het teeken der dubbele breking aan formule 
