Palaeontologie. — Eug. Dubois ; ,,Over den schedelvoriH van 
Homo neandertalensis en van Pithecanthropns erectus, bepaald 
door mechanische factoren.” 
Alle goed bekende fossiele mensclieii kunnen tol twee lioofdtypen 
gebracht worden, in die mate van elkander verschillend, dat zij, 
ten minste, als soorten van één genus moeten woiden onderscheiden. 
Het eene is dat van Homo sapiens, de tegenwoordige menschensoort. 
Wel zijn ook onder de fossiele vertegenwoordigers dezer soort ver- 
schillende rassen te herkennen. Zoo — om alleen de oudste te noe- 
men — het eskimo-achtig ras van Chancelade, in Frankrijk levende, 
naast eene steppeiifauna, na den vierden of laalsten ijstijd der Alpen 
(gedurende de droge |)eriode, toen in ons land de boomen gloeiden 
van welke wij als overblijfselen de zandstobben onder de hoogvenen 
aantreffen); het ras van Cro-Magnon, in Frankrijk en elders in 
West-Europa levende gedurende de Rendierperiode, dien vierden 
ijstijd (in welken de afzetting van het bovenste Zanddiluvium in het 
zuidelijk gedeelte van ons land plaats had), welk ras van sommige 
recente Westeuropeesche en Noordafrikaansche stammen niet te on- 
derscheiden is. Van iets vroegeren tijd is het negerachtig ras van 
Grimaldi, bij Mentone, aan de Middellandsche Zee, zoo goed als 
zeker nauw verwant met de tegenwoordige Bosjesmannen van Zuid- 
Afrika. Waarschijnlijk nog ouder is de australoiede Mensch van 
Wadjak op Java. 
Dat feit van de differentieering der fossiele Homo sapiens in nog 
bestaande vormen, die geen van alle op wezenlijk Ingeren morpho- 
logischen ontwikkelingstrap stonden dan de overeenkomstige tegen- 
woordige rassen, doet ons den oorsprong van dit type veel vroeger 
stellen dan den tijd waarvan zijn oudste overblijfselen dateeren. Deze 
volgt on middellijk op de periode van den Mammouth, den derden 
Ijstijd der Alpen (toen de noordelijke helft van ons land onder eene 
dikke ijsmassa bedolven lag), in welken tijd Homo neandertalensis, 
de andere menschensoort, leefde. In den tweeden IJstijd der Alpen 
(gedurende welken de bovenste afdeeling van het Fluviatiel Grind- 
diluvium in den bodem van Nederland werd neergelegd) of — naar 
de vergezellende fauna waarschijnlijker — in de onmiddellijk daarop 
volgende tweede Interglaciale of Hippopotamus-periode (het tijdperk 
van onze Potklei) leefde de Heidelberg-Mensch, een neandertaloiede 
