394 
zijn, andere primitieve eigenscliappen zelfs geheel te onderstellen. 
Wij mogen verwachten, dat met toeneming onzer kennis het getal 
van deze belangrijk zal inkrimpen, omdat inderdaad reeds gebleken 
is, dat wij ons, met betrekking tot de belangrijkste eigenschap, 
welke den Mensch van de Apen onderscheidt, de zeer groote rela- 
tieve hersenhoeveelheid, in Homo neandertalensis vei-gist hadden. 
Tot nn twaalf jaar geleden, toen van den hersenschedel nog alleen 
het bovenste gedeelte, de scliedelkap, goed bekend was, liet men 
zich door haren werkelijk aapachtig voorkomenden vorm en over- 
eenkomstig geringen inhond verleiden om den inhond van den 
geheelen hei'senschedel zeer laag te taxeeren. Merkwaardigerwijs 
ging meri daarbij uit van de onderstelling, dat het ontbrekende, 
althans minder goed bekende onderste gedeelte, in tegenstelling met 
het aapachtige bovenste gedeelte, naar het gewone menschelijk type 
gebouwd was. Zoo kwam Schwalbk, nog in 1901, tot een veel te 
lage schatting van de geheele schedelcapaciteit, het hersen volume, 
dat slechts 1230 c.M^ zon bedragen hebben, ofschoon reeds in 1 898, 
door mij, was aangetoond, dat bij de Apen de bovenschedel een 
betrekkelijk kleiner, de onderschedel een betrekkelijk grooter deel 
van den geheelen schedelinhoud uitmaakt dan bij den tegen woordigen 
Mensch. De inhond van den onderschedel, tot het vlak door de 
voorste hersenpool en de zijdelingsche grenslijnen tusschen de groote 
en de kleine hersenen, is bij den tegejiwoordigen Mensch ongeveer 
40 “/o den iidiond van den bovenschedel, bij de meeste Apen 
ongeveer 60 “/o. en bij de zeer platschedelige groote gibbonsoort, den 
Siamang, hebben beide deelen zelfs gelijken inhond. En nu is .het 
a priori waarschijnlijk, dat bij den aapachtig gebouwden, afgeplatten, 
bovenschedel van den Neandertalmensch, evenals bij de Apen, ook 
een betrekkelijk groote onderschedel behoort. 
Een ommekeer in onze beschouwing van den Neandertalmensch 
bracht het jaar 1909, toen bij directe bepaling van de schedel- 
capaciteit van den La Chapelle-neandertaler door Boule, Verneau en 
Rivet 1530 c.ML ware inhond (1626 Broca) gevonden werd. Van 
ajidere schedels kan de capaciteit berekend worden door de hoogte 
mede in aanmerking te nemen. Men vindt even aanzienlijke of niet 
zeer veel geringere bedragen, de betrekkelijk geringe lichaamsgrootte 
in aanmerking genomen, schedelcapaciteiten welke voor die der tegen- 
woordige Europeanen zeker niet onderdoen, ja deze overtreffen. 
In 1914 bevond nu ook Schwalbe, dat de Neandertabïiensch zich 
van het tegenwoordige meïischtype onderscheidt door de betrek- 
kelijk veel grootere hoogte van den onderschedel, die hij door het 
glabella-inioiiN lak begr-ensde. Aldus wordt begrijpelijk, dat bij den 
