399 
schokken waaraan zijn, gelijk bij de andere Menseliapen zwaar 
voorover hangende, doch minder goed opgelionden scliedel en zijn 
Fig. 4. Bovenste deel van den keelzak van een vrouwelijken 
gorilla. Keelzak van een vrouwelijken chimpansee: bij dit 
genus is het bovenste gedeelte niet ontwikkeld. (Beide 
afbeeldingen naar Ehlers). Het mediane luchtkussen en de 
ondersleutelbeen- en okselkussens beschermen luchtpijp en 
bloedvaten en ook eenigermate den schedelinhoud tegen 
stooten en schokken door den zwaren voorovervallenden kop. 
H tongbeen, waarmede dat van de gorilla in één lijn geplaatst 
is, C ravenbekuitsteeksel. Vr nat. gr. 
inlioud bij de locomotie zon zijti blootgesteld, als door een Inchtrem 
te dempen '). 
Bij de andere Menschapen, die een keelzak bezitten, is deze in- 
richting o|) zichzelf onvoldoende, zoodat aan de nekspieren, met den 
nekband, grooter eischen gesteld worden, om den vooroverliangenden 
kop te dragen. Maar ook deze, hoewel nog geholpen door de Incht- 
knssens der (kleine) keelzakken, zonden slechts onvoldoende den 
schedel en zijn inhond tegen gevaarlijke schokken knnnen beveiligen 
zonder het boven aangeduide andere spierapparaat. Zij worden 
namelijk in die taak bijgestaan door het bij alle Apen en den 
Mensch, in verschillende mate van ontwikkeling, voorkomend 
apparaat van de schedeldakspier, den mnscnlns e|)icrainns, die, be- 
staande nit de platte rechter en linker voorhoofdsspier en rechter en 
linker achterhoofdsspier met als tnsschenpees den vliesvormigen pees- 
helm, de galea aponeurotica, over het schedeldak is uitgespannen. 
De peeshelm is los eri verschuifbaar met het schedelbeen, doch vast 
b Het inion is bijzonder hoog geplaatst, zoodat eerst de door den keelzak 
gelichte kop door de nekspieren (en -banden) wordt opgehonden. 
26 
Verslagen der Afdeehng Natuurk. Dl. XXX. A". 1921. 
