401 
wicht op de wervelkolom. Deze is dubbel iS-vormig gekromd, met 
naar voren convexe nek- en lendenkromming en concaaf rnggedeelte, 
waardoor zij als de veer van een rijtuig, het schokken van den 
inhoud van de borstkas en van den schedel voorkomt. Bepaaldelijk 
maakt de nekkromming, die alleen de tegenwoordige menschensoort 
eigen is, dat gedeelte der wervelkolom tot een veerenden steel van 
het hoofd. De Neandertahnensch bezat die inrichting, blijkens den 
bouw zijner halswervels, niet. Het hoofd hing dns voorover, eenigei-- 
mate als bij de Menschapen. Daar bovendien het gezichtsgedeelte 
zwaarder was dan bij den tegen woordigen Mensch en bij dat voor- 
overhangen ook de in vergelijking met de Menschapen veel zwaarder 
geworden hersenen door spierwerking moesten worden opgehouden, 
werden, niettegenstaande de veel meer dan bij de Apen naar voren 
gelegen steunende dwarsas xan den schedel, zeer groole eischen aan 
de nekspieren en -banden gesteld, ook om den Bchedelinhoud tegen 
schokken te beveiligen. De iiiplanting dezer spieren en banden reikte 
werkelijk, ten opzichte van de inwendige schedeldeelen, hooger aan 
het achterhoofd dan bij de kleinkakige rassen van den tegen woordigen 
Mensch. Maar daarmede moest ook een krachtiger epicraniaal appa- 
raat gepaard gaan en de vorm van den bovenschedel op dien der 
Menschapen gaan gelijken, namelijk voorzien worden van sterke 
bovenoogkuilsche beenwallen, ter aanhechting van het ki-achtig voor- 
hoofdsgedeelte der schedeldakspier. 
Daarin moet inderdaad de beteekenis der beenwallen gelegen zijn. 
Dat die torus supraorbitalis, welke sterker was bij de mannen, de 
mannelijke bekoorlijkheid, in het oog der vrouwelijke neandertalers, 
zou verhoogd hebben, of de strekking zou gehad hebben een 
woest en schrikwekkend voorkomen in den strijd te geven, of wel 
zou gediend hebben ter bescherming van de oogen tegen het 
felle licht van het steppetdandschap, waarin de Neandertalmensch 
leefde — , het zijn alle interpretaties die weinig weerklank vonden. 
Wij hebben zeker aan meer mechanische oorzaken voor het ontstaan 
van die sterke beenwallen te denken. Vele anatomen beschouwen 
de versterking van dat gedeelte van het voorhoofdsbeen als in be- 
trekking staand met de kauwwerkzaamheid der sterke kaken, een 
interpretatie, die zeker niet geheel te verwerpen is. Docli de Orang- 
oetan heeft even sterke of sterker kaken dan de Chirapansé en mist, 
in tegenstelling met dezen, een torus . supraorbitalis. En bij den 
Orang-oetan vinden wij het apparaat der schedeldakspier zwak, 
uit lange dunne spierbundels met smalle galea bestaande, hetgeen 
zeer wel betrekking kan hebben op het ontbreken van sterke been- 
wallen ter plaatse van de bovenoogkuilsche randen. Door Aichel is 
26 * 
