428 
De tweede consequentie heeft betrekking op de fertiliteit der 
pollen korrels van King of the Blues, Queen of the Plnks en de 
dwergen. Meerdere jaren achtereen is mij gebleken dat King of the 
Blues en Queen of the Plnks een 7o steriele pollenkorrels bezitten, 
dat onder oogenschijnlijk normale uitwendige omstandigheden schom- 
melt tusschen 30 en 50. Het */, steriele pollenkoirels van choei'g 
n°. 1 is onder dezelfde omstandigheden veel geringer. Het verheft 
zich niet boven de 10 "/o- Onderzoekingen betreffende het afsterven 
van pollenkorrels na de reductiedeeling bij de hjacinth hebben mij 
geleerd, dat dit hoogstwaarschijjilijk toe te schrijven is aan het feit, 
dat er een te geringe hoeveelheid protoplasma aanwezig is voor 
zulke groote pollenkorrels als King of the Blues en Queen of the 
Pinks ze bezitten. Het komt mij nu voor, dat de grootere fertiliteit 
van dwerg n". 1 in direct verband staat met het kwantum proto- 
plasma, dat hij ter beschikking heeft en dat wel toereikend zal zijn 
voor zijn kleinere polleJikorrels. De fertiliteit van den dwerg 
heb ik nog niet kunnen nagaan. 
Er zijn mij in de literatuur geen voorbeelden bekend van cjtolo- 
gisch te onderscheiden dwergvormen onder de hoogere planten, ont- 
staan door somatische variatie. 
Bizonderheden omtrent de juiste wijze van het ontstaan dezer 
dwergplanten ontbi’eken mij thans nog. In de eerste plaats zouden 
de verwondingen door het aan brengen der kruissneden er aanspi'a- 
kelijk voor gesteld kunnen worden. De interpretatie der waarge- 
nomen verschijnselen zou dan in overeenstemming te brengen zijn 
met de meening van Sakamura (1920), dat er geen autoregulatieve 
reductie van het aantal chromosomen in somatisclie hyperchrorno- 
somige cellen optreedt. Wij zouden dan moeten aannemen, dat 
triploide kernen in bepaalde gevallen kunnen blijven voortbestaan, 
indien langs mechanischen weg fragmenten dier kernen worden 
verwijderd. In de tweede plaats kan de Oorzaak gezocht worden in 
het feit, dat de moederplant triploid is; dit kan aanleiding geven 
tot een soort van regulatieproces, hetwelk, volledig tot zijn recht 
komende, den terugkeer tot den diploiden toestand tot gevolg 
hebben zou. 
De verschijnselen, welke zich hier voordoen bij de kerndeeling 
in het soma der plant, zouden dan in zekeren zin parallel loopen 
met die, welke optreden bij de heterotypische deeling der pollen- 
moedercellen. Men zie mijn beschrijving van de reductiedeeling der 
27-chromosomige variëteit K Innocence. 
geinen wij daarbij als Winkler (1916, blz. 522) aan, dat, naar- 
mate de hoeveelheid chromosomen zich sterker verheft boven het 
