Mikrobiologie. — M. W. HErjERiNCK. „Azotobacter chroöcoccwn als 
indikator van de vruchtbaarheid van den grond.''’ 
In den grond worden twee groe|)en van bakteriën gevonden in 
staat om de vrije atraosfërisclie stikstof te binden, n.1. anaërobe 
bntjl- en boterznnrferinenten, belioorende tol liet natuurlijke geslacht 
Granulobacter {Aniylvbacier), waarvan het genoemde vermogen door 
WiNOGRADSKY Ontdekt is, die daar\-an een stam isoleerde en onder 
den naam Clostridiuni pasteurianum beschreef, en vei'der het door 
mij ontdekte aërobe geslacht Azotobacter, waarvan de meest alge- 
meene, in alle werelddeelen voorkomende soort is Az. chroöcoccum. 
De eenvoudigste proef om de twee groepen aan te toonen, indien 
zij beide of een van beide in den grond aan wezig zijn, is de volgende. 
Men brengt in een mime EREENMEYER-kolf een vloeisloflaag van c.a. 
2 cM. dikte, vrij van stikstofverbindingen en overigens van de samen- 
stelling ; 100 water uit de waterleiding, 2 manniet en 0,05 bikalinm- 
fosfaat, men infekteert met enkele grammen grond, ontdaan van 
alle grovere deelen en kultiveert bij vrije luchttoelreding gedurende 
eenige dagen bij 20 a 30° C. Azotobacter ontwikkelt zich, als de 
vloeistof niet geschud wordt tot een dikke, drijvende eerst witte 
later bruine huid, die alle zuurstof uit de vloeistof wegneemt. Dien- 
tengevolge wordt onder die huid de ontwikkeling der anaëroben 
mogelijk en men ziet waterstof en koolzuur ontstaan, gevormd door de 
stikstofbindende boterzuur- en butjlalkoholfermenten \ an den grond. 
Ontbreekt Azotobacter, dan kunnen bij het gebruik van niet te 
weinig grond en een vloeistoflaag van 2 cM. dik of meer, de gewone 
aërobe, geen vrije stikstof bindende bakteriën toch genoeg zuurstof 
uit de vloeistof absorbeeren om den groei der anaëroben mogelijk 
te maken. 
In het mikroskopische beeld heeft Azotobacter de gedaante van 
dikke staafjes, later van tot sarcineachtige klompen vereenigde groote 
miki’okokken, steeds zonder sporen. Zij worden door jodium geel-bruin 
gekleurd. De butjl- en boterzuurbakteriën bestaan uit al of niet 
bewegende peritriche clostridiën, welke zich met jodium geheel of 
ten deele blauw kleuren, en ten slotte sporen voortbrengen. In de 
genoemde kultuurvloeistof kan de manniet, waaruit zeer weinig 
zuur ontstaat, vervangen worden dooi’ suikers, maar dnn moet krijt 
28 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXX. A®. 11:121. 
