27 
eens zoo hooge concentraties, in eene vertragende werking over ^), 
die bijv. bij het MgCl^, ten slotte practisch tot een stilstand der 
reactie voeren kan. 
Eene tweede opmerkelijke omstandigheid is déze, dat de maxima 
hij des te kleiner concentratie liggen, naarmate de valentie van het 
kation, d. lo. z. zijne electrische lading, grooter is : voor het tivee- 
waardige Mg-\on ligt het maximum véél meer naar de ordinaat-as 
heen, dan voor de ionen der ^^n^Valente a/^Yï/émetalen, terwijl het 
maximum der kromme van het c/?’iVwaardige Fe-'\ox\ vlak nabij de 
as ligt. Hoe dichter de maxima naar de ordinaat-as heen gelegen 
zijn, des te steiler dalen bovendien daarna de betreffende krommen. 
Dat niet alleen de ionen-ladingen, doch ook specijieke eigen- 
schappen der elementen daarbij eene rol spelen, blijkt duidelijk uit 
de ligging der maxima bij de drie a/^a/émetalen, welke maxima, 
ondanks de gelijke ionen-ladingen, niet samenvallen, maar des te 
meer naar de ordinaat-as heen liggen, naarmate het atoomgewicht 
der elementen kleiner is. De concentraties der oplossingen dezer 
drie electrolyten, voor welke het maximum bereikt wordt, zijn, 
— grafisch geïnterpoleerd, — voor LiCl, NaCl, en KCl resp. ; 
1,65 N. aeq., 1,88 N. aeq. en 1,96 N. aequivalenten per Liter, welke 
concentraties zich dus verhouden als 1: 1,14: 1,18, — getallen, 
die bijv. weinig verschillen van de verhouding der logarithmen van 
de bewegelijkheden dezer drie ionen : deze verhouding is in dit 
geval nl. : Invjj: Invjsia' InvK—^' 1,06:1,17. Natuurlijk willen 
wij aan dergelijke relaties geen al te groote beteekenis hechten, 
aangezien het aantal der waarnemingen nog te klein en de nauw- 
keurigheid bovendien nog te gering is. Maar wél willen wij er hiel- 
de aandacht op vestigen, dat deze eigenaardigheden der fokokataljse 
door zouten blijkbaar in nauw verband moeten staan met de elec- 
trische ladingen der ionen, en met de electrostatische wisselwerkin- 
gen daarvan op elkander. Mocht de algemeen-geldigheid dezer rela- 
ties door een over een veel grooter aantal gevallen van fotokatalyse 
uitgestrekt onderzoek bevestigd worden, dan schijnt het zelfs niet 
uitgesloten, dat het mogelijk zal blijken, om op grond van de voor- 
stellingen, welke ter verklaring van het abnormaal gedrag der sterke 
h Opgemerkt zij, dat zoowel Jorissen en Reicher (loco cit.), alsook Roloff, 
gevallen van positieve èn negatieve fotokatalyse door zouten vermelden, doch zonder 
tot den mogelijken, kenmerkenden vorm der thans hier in alle gevallen gevonden 
krommen te besluiten. In het onderzoek van Roloff komt echter één geval voor, 
dat in overeenstemming is met de hier gevonden gegevens, nl. dat, waar hij KNO^ 
als katalysator bezigde, en daarbij inderdaad eene maximale werking bij zekere 
concentratie vaststelde. 
