Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan 
van den Heer J. J. van Laar: „Ooer de kritische grootheden 
van ktoik in verhand met de vergrooting der moleculaire attractie 
hij dissociatie der duhhelmoleculen” . I. 
(Mede aangeboden door den Heer F. A. H. Scheeinémakers). 
1 . Reeds tweemaal zijn door mij beschouwingen gepubliceerd ’) 
over de kritische grootheden van kwik. Uitgaande van de voor 
1 gr. atoom Hg geldende grondwaarde hc = 150.10“^ (berekend uit 
de dichtheden der vaste halogeenverbindingen) en de daaruit voort- 
vloeiende waarde U«(' = 1 L 10“2 verband met de kritische tem- 
peraturen van genoemde verbindingen), berekende ik voor kwik, 
aannemende — hetgeen op verschillende wijzen bevestigd wordt — 
dat deze stof bij geheel of bijna geheel himoleculair is (zie o.a. 
l.c. p. 1642): 
7’c= 1260° abs. (= 987° C.); Pc = 192 alm. 
Uit dampdrukwaarnemingen werd de druk, die met T= 1260° 
abs. correspondeert, <( 204 atm. berekend (1. c. p. 1647). Neemt 
men en pc beide onbekend aan, dan leveren dezelfde dampdruk- 
waarnemingen, onder aanname van l/ufc = 2 X H-IO^^, voor Tc de 
waarde 1242° abs., terwijl pc = 187 atm. wordt (l.c. p. 1649). 
In het tweede der geciteerde Artikelen maakte ik gebruik van de 
latere dampdrukwaarnemingen van Colardeau en Rivière (1900), 
welke tot 880° gaan. Met èc = 149.10 |/ac = 10,74. 10—^ (voor 
1 Gr. atoom ; eveneens uit deze waarnemingen bepaald) berekende 
ik thans (l.c. p. 1504): 
Tc = 1172° abs. (= 899° C.); pc = 180 atm., 
terwijl voor Dc ongeveer 3,3 werd gevonden. Tevens verkreeg ik 
door een eenvoudige berekening de zekerheid dat kwik bij 7c prak- 
tisch geheel dubbelmoleculair is (zie p. 1500 1. c.). 
Dezelfde waarde 6c = 149.10“^ volgt ook uit de grensdichtheid 
14,46 bij het absolute nulpunt, wanneer men voor den (gereduceer- 
9 Zie o.a. Deze Verslagen 24 , p. 1635 (1916); 25 , p. 1498 (1917). Ook Zeitschr. 
für anorg. Chemie 104 , p. 84 en 126 (1918). 
4 
Verslagen der Afdeeling Natuurk, Dl. XXIX. A^. 1920/21. 
