) 
92 
gedeelte, voor de grot, verbi’ijzeld werd, zijn tegen kannibalisme als 
oorzaak van den fragmentairen toestand der gebeenten sprekende 
feiten ; die daarentegen zeer goed bij de andere verklaring 
passen. Om gelijke redenen zijn ook Cai'nivoren (Tijger, Adjag) 
niet verantwoordelijk te stellen voor het breken der bee^nderen. Men 
kan verder wel denken, dat bij de steeds voortgaande natuurlijke ver- 
andering van de berghelling vele stukken van de verbrijzelde 
skeletten verloren gingen. 
De schedel van Wadjak I is ten deele met breccie-massa opge- 
vuld en op eenige plaatsen defekt ; ook hebben enkele beenderen 
eenigermate verschuivingen ondergaan. Dientengevolge kunnen som- 
mige maten slechts indirect, andere niet genomen worden. De 
eersten zijn na eenige correctie meestal, wanneer namelijk het bedrag 
der verschuiving meetbaar is, nog met voldoende zekerheid te bepalen. 
De algemeene vorm en de voornaamste afmetingen toonen 
onmiddeliijk aan, dat men met een van het Maleische ras volstrekt 
afwijkend type te doen heeft. Dit springt reeds in het oog bij ver- 
gelijking van de norma lateralis met die van een op dezelfde oor- 
bregma-lijn geplaatsten typisch Javaanschen schedel (Fig. 1). Voor 
nadere vei-gelijking met onzen fossielen schedel komen, naar zijn 
vormeigenschappen, slechts in aanmerking de Papoea (in het alge- 
meen de Melanesiër), de Australiër en de Tasmaniër, eene groep die 
een groot aantal vormeigenschappen gemeen heeft. Dat de Wadjak- 
mensch evenmin tot Homo neandertalensis nader in betrekking 
staat als die recente rnenschtypen behoeft tegenwoordig niet meer 
betoogd te worden '). 
De fossiele schedel van Wadjak I is groot, zeer bijzonder voor 
eene vrouw, waarvan hij (naar de vergelijking met Wadjak lil 
waarschijnlijk afkomstig is. De grootste lengtemaat der cal varia, in 
millimeters, is 200. Deze wordt door vrouwelijke vertegenwoordigers 
der genoemde recente menschenrassen wel nooit, door mannelijke 
Australische schedels zelden bereikt (Turnkr) -), en door zeer enkele 
met een paar millimeter overtrotfen (Duckworth) ’). De grootste 
1) Verwezen zij naar M. Boule, L’Homme fossile de La Ghapelle-aux-Saints. 
Paris 1913. Extrait des Annales de Paléontologie. (1911—1913), p. 231 e.v. en 
ook naar de verhandeling van Berry en Robertson, hieronder laatstelijk genoemd, 
p. 171 e.v., en A. Keith, The Antiquity of Man, Chapter VllI. Londen 1920. 
*) W. Turner, Report on the Human Grania and other Bones of the Skeleton. 
Ghallenger Reports, Vol. X. (1884); Vol. XVI. (1886). 
*) W. L. H. Duckworth, A Gritical Study of the Collection of Grania of 
Aboriginal Australians in the Gambridge University Museum, Journal of the Anthro- 
pological Institute of Great Britain and Ireland, Vol. XXIII. (1894), p. 284, en 
Notes on Grania of Australian Aborigines. Ibid., Vol. XXVI. (1897), p. 204. 
