97 
t)e lengte der schedel basis, de basi-nasale lijn, meet 107 m.M. 
Bij 26 mannelijke Australische schedels vond Dückworth als gemid- 
delde 101 m.M., bij 5 vrouwelijke 95^ en als maximum 109; 
Flower o bij 22 mannelijke Australische schedels 102.5, bij 9 man- 
nelijke Tasmanische 100 en bij 14 vrouwelijke Australische, zoowel 
als bij 4 vrouwelijke Tasmanische schedels 95.5 m.M. De verhou- 
dingen van die schedelafmeting tot de voornaamste overige afmetin- 
gen bij den fossielen schedel wijken niet af van die recente ; daarin 
kan geen aanleiding tot afwijking van de grootte der capaciteit 
gelegen zijn. 
Dat alles in aanmerking nemend en lettend op de dikte der 
schedelwanden, welke bij Wadjak 1, nabij het bregma, 10 m.M. be- 
draagt, kan men uit de lengte, breedte en hoogte van den fossielen 
schedel zijne capaciteit bij benadering berekenen. 
Naar de methoden van Manouvrieb '* *), van Lee L en van Frortep 0 
vind ik, met overweging van de boven aangeduide punten, dat de 
capaciteit van den Wadjak-schedel 1 waarschijnlijk ongeveer 1550 
c.M.’ bedraagt. 
Dat is een liooge capaciteit in vergelijking met die der Australiërs 
en Tasmaniërs, Turner (1897) bepaalde het gemiddelde van man- 
nelijke Australische schedels op 1280 en het maximum op 1514 
c.M.®, van vrouwelijke het gemiddelde op 1116 c.M*. en het maxi- 
mum op 1240 c.M'\ Het Tasmanische ras had misschien een 50 c.M 
hooger capaciteit. Waarschijnlijk waren de Wadjak-raenschen grooter, 
althans zwaarder dan hunne schrale Australische nakomelingen, 
1) W. H. Flower, On the Size of the Teeth as a Gharacter of Race. Journal 
Anthrop. Institute of Great Britain and Ireland. Vol. XIV. (London 1885), p. 18S. 
L. Manoüvrier, Sur l’indice cubique du crane. Association franqaise pour 
l’avancement des Sciences, 1880, p. 869. — De gemiddelde coëfficiënt 1.2 voor 
mannelijke Polynesiërs, Australiërs enz. werd gebruikt en de in Broca-maat be- 
rekende tot ware capaciteit herleid. 
0 Alice Lee, A First Study of the Gorrelation of the Human Skull. Philo- 
sophical Transactions of the Royal Society of London. Series A, Vol. 196. (1901), 
p. 225 — 264. Formules en tabellen, p. 243 — 247. De hierbij als factor noodige 
oor-bregmahoogte (auricular height) bedraagt 122 m.M. bij Wadjak I. Gebruikt 
werd de formule (p. 243) voor de mannelijke Naqada-Egyptische schedels, met 
welke de gelijkvormigheid relatief het grootst is (zie hoofdmaten, p. 246). 
*) A. Froriep, Ueber die Bestimmung der Schadelkapazitat durch Messung und 
Berechnung. Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie. Band 13, p. 347. (1910). 
Gelijke uitkomst verkrijgt men ook naar de methode van H. Welcker (Die 
Kapazitat und die drei Hauptdurchmesser der Schadelkapsel bei den verschiedenen 
Nationen. Archiv für Anthropologie. Braunschweig 1886. Band 16, p. 1), na 
eenige, door den bijzonderen vorm van den fossielen schedel vereischte wijzigingen 
der hoofdmaten. 
7 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXlX. A°. 1920/21. 
