99 
Komen dan bij de fossiele vrouw van Wadjak op 1 c.M* van het 
vlak van den bovensten tandenboog 44.3 c.M® liersenrnimte, men 
kan aannemen, dat bij den man, die een veel sterker gebit had, 
maar ook een grooteren hersenschedel, deze verhouding kleiner was. 
Zijne schedelcapaciteit 100 c.M* hooger stellend dan die van de 
vrouw, hetgeen wel een redelijke schatting is, vind ik voor hem 
de verhouding 1 : 40. Zooveel blijkt in ieder geval met zekerheid, 
dat Homo wadjakensis in de betrekkelijke grootte der twee hoofd- 
afdeelingen van den schedel, het neurocraniurn en het splanchno- 
cranium, zich bij die meest primitieve tegenwoordige menschentypen 
en ook bij den plistocenen Homo neander talensis aansluit. 
Nog in menig ander opzicht bestaat onmiskenbare aansluiting 
van Homo wadjakensis bij de tegenwoordige Australische menschen- 
groep. Maar hij vertoont ook afwijkingen van deze, die ten deele 
zeker op een meer primitieven toestand berusten. 
Het eene zoowel als het andere moge nog uit de beschrijving van 
eenige andere vormeigenschappen blijken. 
De sterke uitpuiling van de glabella en de wenkbrauwbogen, ook 
bij de vrouw van Wadjak, hoewel niet in gelijke mate als bij den 
man, is zeker een australoiede eigenschap, maar de bovenoog- 
kuilsche randen zijn wel iets minder dik afgerond dan bij den 
recenten Australiër; dit geldt ook voor de buitenste omranding van 
de orbita. Deze laatste is bij Wadjak I 33 m.M. hoog en 42 breed, 
zoodat de orbitaie index 78.6 bedraagt. Aan den mannelijken 
schedel zijn deze afmetingen en index 30, 40 en 75; merkwaardiger- 
wijze is de oogkas bij den man kleiner, maar in den lageren index 
dan bij de vrouw ligt volgens Turner een belangrijk sexucel vorm- 
verschil der Australiërs. Hij vond bij deze voor den gemiddelden 
orbitalen index 84, voor dien van twintig mannen 81.4 en van 
negen vrouwen 90; Flower, aan een-en-vijftig Australische schedels, 
een gemiddelden index 80.9, Quatrkfages en Hamy, aan een-en-dertig 
schedels, een gemiddelden index 78.8. De interorbitale breedte van 
Wadjak II is ten minste 29 m.M. Turner vond als gemiddelde aan 
mannelijke Australische schedels 24.5 en als maximum 28 m.M. 
De neuswortel ligt diep ingezonken (bij Wadjak II het meest) en 
de neusrug is zeer vlak, in dwarse richting afgerond. De apertura 
piriformis van Wadjak I meet in de breedte 30, (Wadjak II 32), in 
de iioogte 27 m.M., waaraan de index 111 beantwoordt. Deze index 
beweegt zich aan Australische schedels, volgens Klaatsch, tusschen 
82 en 130; bij Europeanen is hij gemiddeld 70. De spina nasalis 
is kort en stomp. De neushoogte is bij Wadjak I 50, de neusbreedte 
30 m.M. (bij Wadjak II 32), de nasale index 60. Aan Australische 
