Natuurkunde. — De Heer Julius doet, mede namens den Heer P. H. 
V. CiTTERT, een mededeeling over: ,,De algemeene relativiteits- 
theorie en het zonnespectrwn” . 
Van de drie door Einstein genoemde gevolgtrekkingen uit de 
algemeene relativiteitstheorie, welke zouden kunnen dienen om te 
beoordeelen of die theorie inderdaad beter dan de oude denkbeelden 
beantwoordt aan de resultaten der waarneming, zijn er twee, die 
den toets met gunstigen uitslag schijnen te hebben doorstaan. Omtrent 
de derde — een stelselmatige verschuiving der Fraunhoferlijnen naar 
het rood — verkeert men nog in het onzekere. 
Oorzaak van die onzekerheid is niet de kleinheid van het te ver- 
wachten effect. Verschuivingen van Fraunhoferlijnen ten opzichte van 
de cori-espondeerende lijnen in de spectra van aardsche lichtbronnen 
zijn in groot aantal geconstateerd ; zij zijn van de zelfde orde van 
grootte als de ,,gravitatieverschuiving” die door de relativiteitstheorie 
wordt geëischt, en deze is ongeveer tienmaal zoo groot als de eenheid 
O 
(0.001 A) waarin men gewoon is de gemeten verschuivingen uit te 
drukken. Maar het eenvoudig verband tusschen verplaatsing en golf- 
lengte, dat volgens de relativiteitstheorie zou moeten bestaan, komt 
in de directe waarnemingen beslist niet tot uiting ; en de moeilijkheid 
is dan ook gelegen in het feit, dat er verschillende invloeden zijn 
aan te wijzen (beweging in de gezichtslijn, drukking, anomale dispersie) 
die ieder op zichzelf lijnverplaatsingen van gelijke orde van grootte 
kunnen teweeg brengen. 
Men moet derhalve trachten de waarnemingsresultaten op zoodanige 
wijze te groepeeren en te beoordeelen, dat alle invloeden behalve 
het Einstein-effect worden geëlimineerd. Dit doel is tot op zekere 
hoogte bereikbaar omdat de genoemde verschuivingsoorzaken werken 
volgens verschillende wetten. 
Pogingen zijn reeds gedaan om den invloed van drukking uit te 
sluiten. Schwarzschild ‘), Evershed en Royds ’), St. John ’), Grebb 
en Bachem * *) hebben namelijk voor het onderzoek lijnen uitgekozen 
K. Schwarzschild, Berl. Ber. 1914, S. 1201. 
2) Evershed and Royds, Kodaikanal Buil. 39, 1914. 
2) St. John, Astroph. Journ. 46, 249, (1917); Mt. Wilson Contrib. No. 138. 
*) Grebe und Bachem, Verh. d. D. Phys. Ges. 21 , 454 (1919); Zeitschr. f, 
Physik. 1 , 51 (1920). 
