109 
van het Einstein-effect in aanmerking te nemen, dat men in het 
zonnespectrnm met dispersielijnen te doen heeft. 
Een zeer geschikt materiaal voor het onderzoek naar den invloed 
van buurlijnen leveren de metingen van W. S. Adams aangaande 
verplaatsingen van 467 lijnen in het spectrum van den zonsrand 
vergeleken met het spectrum van het midden der schijf'). 
Op een paar uitzonderingen na zijn al deze lijnen in het rand- 
spectrum naar rood verschoven, t. o. v. hunne plaatsen in ’t centrum- 
spectrum. Dat bij dit verschijnsel de gravitatiepotentiaal een merkbare 
rol zou spelen, is natuurlijk uitgesloten. Evershed heeft overtuigend 
aangetoond dat het ook niet op druk kan berusten ; en diens ver- 
klaring op grond van het Doppler-beginsel, die aan de aarde een 
afstootenden invloed op de zonnegassen toeschrijft ’), is onaannemelijk. 
Er is dus alle reden om een andere verklaring voor deze roodver- 
schuivingen te beproeven. Wij onderstellen dat de hoofdoorzaak 
gelegen is in het feit, dat wij met dispersiehanden te doen hebben, 
die immers de eigetilijke {zeer dunne) absorptielijnen in ’t algemeen 
asymmetrisch omhullen. 
Is deze onderstelling juist, dan moet de genoemde wederzijdsche 
invloed zich openbaren, want de vorm der dispersiekromme in de 
omgeving van een absorptielijn wordt gewijzigd door de nabijheid 
van een andere absorptielijn. Hoe die wijziging zich moet afspiegelen 
in den graad van asymmetrie der dispersielijn, vindt men toegeücht 
in Versl. Natuurk. Afd. 24, blz. 686 en vlg. 
Het uitkiezen uit de lijst van Adams van die lijnen, bij welke 
men op grond van de dispersietheorie een vermeerdering of ver- 
mindering van de roodverschuiving verwachten mag, geschiedt nu 
op de volgende wijze. 
De kolommen A en A' van de tabel worden met strooken papier 
bedekt, zoodat men zich bij de keuze niet kan laten influenceeren 
door het zien van de waargenomen verplaatsingen. Met behulp van 
de atlassen van RowjiAND en van Higgs beoordeelt men nu achter- 
eenvolgens voor alle lijnen der tabel of zij geacht kunnen worden 
een ,,werkzamen” begeleider te hebben. Gevallen waarin aan beide 
kanten van een lijn een werkzame begeleider moest worden onder- 
steld, blijven natuurlijk buiten beschouwing, want daar zouden de 
invloeden elkander geheel of gedeeltelijk opheffen. De golflengte en 
de intensiteit van de influenceerende lijn worden opgezocht in de 
tabellen van Rowland. 
') W. S. Adams, Astroph. Journ. 31, 30 (1910) ; Mt. Wilson Contrib. N^. 43. 
*) Evershed, Kodaikanal Buil. 39. 
