113 
Men moet hierbij bedacht zijn op fouten van objectieven en van 
siibjectieven aard. 
Wanneer twee in het negatief heldere (dus in het oorspronkelijke 
spectrum donkere) lijnen, die ieder op zichzelf een symmetrische 
lichtverdeeling zouden vertoonen, zóó kort bij elkaar staan dat zij 
elkander gedeeltelijk overdekken, zullen objectief de maxima van 
lichtsterkte zich op geringeren afstand van elkander bevinden dan 
de middens der afzonderlijke lijnen. Dit kan o.a. blijken bij mikro- 
fotometrische bepaling van de lichtsterkte in het stelsel indien men 
den werkelijken afstand der lijnkernen kent. 
Daartegenover staat echter dat men, wegens contrastwerking, ge- 
neigd kan zijn den afstand der maxima subjectief grooter te schatten 
dan hij feitelijk is. 
Het is de vraag, welke van die beide invloeden overheerscht ‘), 
Omdat dit probleem van groot gewicht is voor de beoordeeling van 
den juislen ouderlingen afstand der componenten van dubbellijnen, 
wordt het thans in het physisch laboratorium te Utrecht aan een 
speciaal onderzoek onderworpen. 
Maar hoe ook de uitslag van dat onderzoek moge zijn, wij kunnen 
gemakkelijk aantoonen dat de wederzijdsche invloed dien wij in het 
bovengenoemde waarnemingsmateriaal van Adams en Evershed en 
Royds hebben geconstateerd, nagenoeg onafhankelijk is van de be- 
doelde beoordeelingsfouten, zoodat hij daaraan onmogelijk kan worden 
toegeschreven. 
Immers onderstellen wij, dat in het spectrum van het centrum 
der zon de afstandsvergrooting bij een zeker lijnenpaar op een be- 
oordeelingsfout berust. 
O 
De afstand moge bijv. zijn 0,3 A, de schijnbare afstandsvergrooting, 
O 
die van deze nabijheid het gevolg is, moge 0,003 A bedragen. 
Beschouwen wij nu hetzelfde lijnenpaar in het randspectrura. Daarin 
zijn de beide componenten wellicht iets verschoven t.o.v. de plaatsen 
O 
in het centrum-spectrurn, maar hun onderlinge afstand kan van 0,3 A 
dan toch niet vee! meer dan 1 afwijken, dus de invloed, dien de onder- 
linge nabijheid der lijnen heeft op de beoordeeling van hun afstand, moet 
1) St. John onderstelt dat de laatste invloed de belangrijkste is en ziet daarin 
de oorzaak van het feit, dat in de tabellen van Rowland de afstanden der com* 
ponenten van enge lijnparen grooter zijn dan volgens metingen, verricht op Mt. 
VVilson. Hij noemt daarom die verschillen , systematische fouten” in de bepalingen 
van Rowland (Astroph. Journ. 44 , 16 en 265 (1916) ; Mt. Wilson Gontr. N**. 120 
en 123. Men overwege intusschen de bezwaren, door een onzer tegen deze opvat- 
ting geopperd in Versl. Nat. A.fd. 25 , 1245, 1917). 
8 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIX. A®. 1920/21. 
