114 
praktisch dezelfde zijn in de beide specti-a: de afstand zon óók in 
O 
liet randspectrnm 0,003 A te groot moeten schijnen. In de rand- 
centrnm verschillen zon zich een wederzijdsche invloed, die op beoordee- 
lingsfouten bernst, niet openbaren. De wederzijdsche invloed van 
naburige lijnen, dien wij juist bij de rand-centrum verschuivingen 
zoo duidelijk aantreffen, moet derhalve wel een reëel verschijnsel zijn. 
Een verklaring hiervan schijnt slechts mogelijk op grond van de 
dispersietheorie die het verschijnsel deed vinden. Daarin ligt een 
krachtige steun voor de opvatting dat men de Fraunhoferlijnen inder- 
daad beschouwen moet als dispei'sielijnen, die de — zeer veel dunnere 
— eigenlijke absorptielijnen omhullen, en wel in den regel op 
asymmetrische wijze. 
Het bestaan eener gravitatie-verschuivino schijnt door het 
tot heden beschikbare waarnemingsmateriaal 
loeersproken te worden. 
Vestigen wij thans onze aandacht op de verplaatsingen, die de 
Fraunhoferlijnen in het spectrum van de centrale deelen der zonne- 
schijf vertonnen ten opzichte van de lijnen in aardsche lichtboog-spectra. 
De wetten van deze verschuivingen zijn minder gemakkelijk empirisch 
vast te stellen dan die der rand-centrum verschuivingen, omdat de 
goltlengten der boeglijnen in vele gevallen nog niet voldoende scherp 
konden worden bepaald. Intusschen is wel reeds gebleken dat zich 
hier wederom dezelfde eigenaardigheden voordoen : sterke fluctuaties 
van lijn op lijn, afhankelijkheid van lijnsterkte, en influenceei'ing 
door buurlijnen '). Dit strookt met het karakter der Fraunhoferlijnen 
als dispersielijnen ; immers ook het licht uit het midden der schijf is 
op zijn weg door dikke gaslagen verzwakt wegens anomale dispersie 
en toont dus in het spectrum dispersielijnen, die in ’t algemeen 
asymmetrisch gelegen moeten zijn ten opzichte van de kernlijnen, 
wier plaatsen bepaald worden door de eigen-frequenties op de zon. 
Omdat de straling uit het midden der schijf minder lange wegen door 
lichtbrekende en verstrooiende gasmassa’s heeft afgelegd dan het rand- 
licht, is de asymmetrie der centrurnlijnen gemiddeld kleiner dan die 
der randlijnen; het verschil openbaart zich als de rand-centrum 
verschuivingen. 
’) Albrecht, Astroph. Journ. 41 , 333 (1915); 44 , 1 (1916); Royds, die de 
conclusies van Albrecht bestrijdt, vindt niettemin zelf dat 17 lijnen met begeleider 
aan den rooden kant een gemiddelde roodverschuiving zon-boog van slechts 0,0032 
A, daarentegen 30 lijnen met een violetten begeleider een roodverschuiving van 
0,0079 A vertoonen (Kodaikanal Buil. 48 ). 
