147 
Sumatra,, dat ik hier gezamènlijk het Barissan -gebergte zal noemen, 
is een geoanticlinaal en de reeks der Mentawei-eilanden is een 
tweede geoanticlinaal in dit plooiingsgebergte. Daarop volgt dan de 
zee Z, in dit geval de Indische Oceaan. In de strook heeft 
zoowel op Sumatra ais op Java sterke en lang aanhoudende vulka- 
nische werkzaamheid plaats gehad, die minstens reeds in het Oud- 
Mioceen een aan vang nam. Reeds in mioceenen tijd verhieven zich 
vulkanen, vermoedelijk als een reeks van eilanden, boven den zee- 
spiegel, want reeds van af het Mioceen wordt andesietisch materiaal 
gevonden in de geosjnclinale afzettingen der strook 6r,. Maar waar 
lag nu voor deze geosynclinalen van Sumatra en Java het primaire 
denudatiegebied L, waaraan het niet-vuikanische materiaal, dat in 
den geosynclinalen trog tot bezinking kwam, voor Sumatra ten deele 
voor Java geheel werd ontleend ? waar lag met andere woorden 
het continentale gebied L, waaraan deze geosynclinaal randstandig 
was ? 
Dit continentale gebied L lag noordoostwaarts ; het was het neogene 
Soenda-land, dat eerst na afloop van den ijstijd grootendeels door de 
zee werd overstroomd. Het thans overstroomde gedeelte van het 
Soenda-land is in de schets, afgeleid uit de tegenwoordige isobaath 
van 40 vaam, door stippels aangeduid. Het gestippelde gedeelte geeft 
daarvan evenwel niet de uitgestrektheid in neogenen tijd, maar de 
grootste uitgestrektheid aan, die het eerst in plistoceenen tijd heeft 
bereikt. 
De geosynclinalen, waarin de drie groote petroleumgebieden van 
Nederlandsch Indië, te weten die van Java, van Sumatra en van 
Borneo zijn onstaan, waren dus gedurende den tijd van hun ont- 
wikkeling randstandig aan een en hetzelfde continentale denudatie- 
gebied, het Soenda-land. Thans is deze randstandigheid alleen nog 
maar bij het Koetei-olieveld te zien, omdat van het neogene Soenda-land 
thans alleen nog maar Borneo als een klein continent boven water 
uitsteekt. Om de oorspronkelijke verhoudingen tusschen het denu- 
datiegebied en zijn randstandige geosynclinale gebieden zich te 
kunnen voorstellen moet men het thans overstroomde gedeelte van 
het neogene Soenda-land, n.1. de Java-Zee en de Zuid-Chineesche Zee, 
zich weder tnet Borjieo vereenigd als een samenhangend land denken. 
Het is aannemelijk, dat oorspronkelijk de geosynclinale afzettingen 
een geheel of althans grootendeels gesloten gordel om het neogene 
Soenda-land zullen hebben gevormd. Met de petroleumvelden, die 
thans bekend zijn, is dit niet het geval. De vier gebieden, het 
Noord-Sumatra-terrein, het Djambi-Palembang-terrein, het Oost-Java- 
terrein en het Oost-Borneo-terrein zijn door groote tusschenruimlen 
