199 
daar een extrasystole van de kamer niet ontstond. De boezems echter 
spreken aan op den prikkel. De „Erregung” doorloopt nu vanaf de 
atrio-ventriculairgrens de boezems in de richting van den sinus venosus. 
Fig. 3. 
Maar tegelijkertijd komt de periodische sinusimpuls en doorloopt in 
tegengestelde richting de boezems. De beide ,,Érregungen” ontmoeten 
elkaar en stuiten op elkaar af. Op dat oogenblik is de boezemsystole 
tot stand gekomen onder den invloed van twee „Erregungen”, die 
in tegengestelde richting door deze beide hartafdeelingen verliepen. De 
,,Erregungen” loopen op elkaar in en stuiten tegen elkaar en worden 
dan beide uitgebluscht. We begrijpen nu, dat de boezemsystole, die 
na den extraprikkel volgt, tot stand komt deels onder den invloed 
van dén periodischen sinusimpuls en deels tengevolge van den extra- 
prikkel '). Tevens is het duidelijk, dat deze boezemsystole nu niet 
gevolgd kan worden dooi' een systole van de kamer. Op de onderste 
rij curven, die eenigen tijd later geregistreerd werd, wordt dit 
experiment bij den eersten en den derden uitslag vau het signaal 
naar boven herhaald en met hetzelfde resultaat. Bij den tweeden 
uitslag van het signaal naar boven wordt de prikkel iets later toe- 
gediend, zoodat nu een extrasystole van de kamer ontstaat. 
In Fig. 4 zijn de suspensiecurven en electrogramrnen weergegeven 
van een kikkerhart na vergiftiging met antiarine. Aanvankelijk 
pulseerde de kamer in het gehalveerde rhythme, dat bij den eersten 
h Het spreekt vanzelf, dat het afhangt van het oogenblik, waarop de extraprikkel 
wordt toegediend, aan welke impuls het grootste gedeelte van de boezemsystole 
haar ontstaan heeft te danken. Zoo zullen in Fig. 6 de beide boezemsystolen voor 
het grootste gedeelte tot stand komen door den extraprikkel. 
