205 
Ten slotte wijs ik er op, dat de verklaring, die Engelmann in 
1895 gaf voor den constanten dnur der compensatoire pauze, na 
dit onderzoek noodwendig een aanvulling behoeft. Volgens Engelmann 
is in de plaats van de extrasjstole daarom een normale periodisclie 
kamersjstole uitgevallen, omdat de periodisclie sinusimpuls de 
kamer bereikte gedurende het refractaire stadium van de extrasystole. 
Na dit onderzoek zou ik hieraan willen toevoegen, dat in een 
gedeelte der gevallen daarom de periodische kamersjstole uitvalt, 
omdat na den extraprikkel de ook in retrogi’ade richting voortgeleide 
„Erregung” met den periodischen sinusimpuls in de boezems samen- 
botst, zoodat beide ,,Erregiingen” worden uilgebluscht. 
Wanneer we de verklaring van den duur der compensatoire 
aldus uitbreiden, dan is een feit, dat mij reeds langen tijd bekend 
was, ook duidelijk geworden. Wanneer we n.1. een extraprikkel aan 
de kamer toedienen, daii zien we in een gedeelte der experimenten 
gedurende de extrasystole wel, in een ander gedeelte niet een 
P-uitslag in de electrogi’ammen afgeteekend. Als de P-uitslag ont- 
breekt, dan ligt het voor de hand, dat de periodische sinusimpuls 
niet den geheelen boezem heeft doorloopen, doch is samengebotst 
met de in retrograde richting verloopende ,, Erregung”, die door den 
extraprikkel werd opgewekt. 
14 * 
