207 
„ den duur van het totale refiactaire stadium , 
We noemen — — ^ — den relatieven 
den duur van een sinusperiode 
duur van het refiactaire stadium. 
Wanneer we deze breuk nader bekijken, kunnen we vooraf reeds 
zeggen, op welke wijze we het normale en het gehalveerde kamer- 
rhjthme in elkaar kunnen overzetten. Maken we toch den relatieven 
duur van het refractaire stadium ^1, dan zal de kamer in het 
gehalveerde rhjthme pulseeren. Als we daarentegen dezen duur 1 
maken, zal de kamer in het normale rhythme kloppen, waarin elke 
sinusimpuls door een systole van de kamer gevolgd wordt. We 
kunnen nu de breuk grooter dan 1 maken door den teller te ver- 
grooten of ook door den noemer te verkleinen. Hebben we nu een 
hart voor ons, waarvan hét totale refractaire stadium verlengd is 
en dat nog klopt in het normale rhythme, dan kunnen we den duur 
van het totale refractaire stadium inderdaad zooveel verlengen, dat 
deze grooter wordt dan die lan een sinusperiode. We kunnen dus 
dan de breuk grooter dan 1 maken. We hebben dan slechts een 
vergroote systole te voorschijn te roepen, waarvan het refractaire 
stadium verlengd is. 
Zulk een vergroote systole nu is de postcompensatoire systole. 
Hebben we derhalve het refractaire stadium van een kamer verlengd 
(door vergiften of ontbloeding), dan roepen we een extrasystole of 
extrapauze van de kamer te voorschijn. Na de compensatoire pauze 
of extrapauze is de eerstvolgende kamersystole vergroot, terwijl 
hiervan de duur van het refractaire stadium verlengd is. Daarom 
zal de hierna volgende sinusimpuls op dit verlengde refractaire 
stadium afstuiten ; weer ontstaat een verlengde pauze en weer is 
hierna de eerstvolgende kamersystole vergroot en heeft een verlengd 
refractair stadium met al de gevolgen van dien. Zoo wordt dan de 
kamer door de vergroote en verbreede postcompensatoire systole in 
het gehalveerde rhythme vastgezet *). Een vergrooting van den duur 
van het refractaire stadium, dus een vergrooting van den teller van 
de hiervoor genoemde breuk, was voldoende, om het gehalveerde 
kamerrhythme te voorschijn te roepen. 
Een tweede methode, die tot hetzelfde doel voert, is verwarming 
van den sinus venosus. Daardoor neemt de frequentie der sinus- 
impulsen toe en neemt dus de duur van een sinusperiode af. We 
verkleinen dan den noemer van de breuk. Gaan we nu echter uit 
van het gehalveerde kamerrhythme, dan is de relatieve duur van 
b Niet op elke postcompensatoire systole volgt het gehalveerde kamerrhytme. 
Dit gebeurt alleen dan, wanneer te voren reeds het refractaire stadium verlengd 
was door een verstoring van het metabole evenwicht. 
