212 
stadium, zoodat tenslotte toch de duur van het totale refractaire 
stadium afneemt. Zoo kan tenslotte toch het normale karaerrhythme 
spontaan terugkeeren. Een voorbeeld van zulk een spontane rhjthme- 
wisseling vinden we in tig. 3. De curven van deze figuur werden 
Fig. 3. 
ontleend aan hetzelfde kikkerhart, waarvan ook de curven van fig. 2 
afkomstig zijn. 
Wanneer we nu nogmaals de kamercurven van fig. 5 der vorige 
en van fig. 1, 2 en 3 van deze mededeeling nader bezien, dan valt 
het volgende op. 
Zoodra het normale kamerrhythme is overgezet in het gehalveerde, 
neemt de grootte en de duur der kamersystole toe. Deze toename 
schrijdt daarna voort van systole tot systole, zoodat de systole 
van het gehalveerde rhythme veel grooter is dan de 5*^*^ en deze 
op haar beurt weer grooter dan de eerste. Deze toename van de 
grootte der kamersystole komt tot stand door een toename van de 
maximale diastole en tevens door een toename van de maximale 
systole. We zien dus, dat de kamerspier zich gedurende het gehal- 
veerde rhythme restaureert en dat deze restauratie onder den invloed 
van meerdere lange kamerpauzen voortschrijdt. Het omgekeerde zien 
we na de overzetting van het gehalveerde kamerrhythme naar het 
normale. 
De kamer is dan tengevolge van het voorafgaande gehalveerde 
rhythme in goede conditie. Direct na de overzetting naar het normale 
rhythme is de grootte der kamersystolen afgenomen. Doch onder 
den invloed der telkens terugkeerende korte kamerpauzen neemt de 
grootte der kamersystolen meer en meer af. Deze afname betreft 
zoowel de maximale diastole als de maximale systole. Als tusschen- 
vorm tusschen het normale kamerrhythme en het gehalveerde rhythme 
van de kamer kennen we kameralternans. Zoo kunnen we ook het 
normale kamerrhythme overzetten in alternans en deze weer in het 
gehalveerde rhythme. Dit moge uit de beide volgende figuren blijken. 
