Natuurkunde. De Heer Juliüs biedt eene mededeeling aan van den 
Heer H. C. Burger- „Het stollingsproces als een probleem van 
loarmtegeleiding’ ’ . 
(Mede aangeboden door den Heer van dee Stok). 
b 1. Inleiding. Het evenwicht tusschen twee phasen is experimen- 
teel en theoretisch uitvoerig onderzocht. Van de gevallen, waarin 
geen evenwicht bestaat, doch de éene phase wordt omgezet in de 
andere, is echter weinig bekend. Terwijl in het eerste geval de 
thermodynamische wetten als basis dienen van alle beschouwingen, 
mist men in het tweede geval dergelijke leidende beginselen. De 
onderzoekingen over de dynamica der phasenomzetting staan los 
naast elkaar en bepalen zich dikwijls tot het verzamelen van empiri- 
sche gegevens, waarvan de beteekenis niet geheel duidelijk is. 
Het zou zeer gewenscht zijn een algemeene dynamica te ontwik- 
kelen, die de ,, thermodynamica”, als het bijzondere geval hai’er 
statica zal moeten omvatten. Of dit van zuiver phenomenologisch 
standpunt mogelijk is, zal verder onderzoek moeten leeren. 
In het volgende heb ik een algemeene methode uitgewerkt ter 
behandeling van het bijzondere geval van het stollen van een chemisch 
enkelvoudige stof. 
Bij den overgang van een onderkoelde smelt in den vasten toestand, 
moet men streng onderscheiden tusschen ; 
1'. Het ontstaan van kiemen der vaste phase in de onderkoelde' 
vloeistof'). 
2*. Het verder groeien van ieder dezer kiemen en ook het groeien 
van een met opzet in de vloeistof gebracht stuk van de vaste stof ’). 
In deze mededeeling zal slechts het tweede punt behandeld worden. 
Daarbij zal geen rekening gehouden worden met de bijzonderheden, 
die in verband staan met de anisotropie van de vaste stof. Hierdoor 
vereenvoudigt men het probleem, doch doet men tevens afstand van 
de verklaring van het ontstaan van den kristalvorm. 
De vraag, die men moet stellen, wanneer men het verloop van 
het stollingsproces wenscht na te gaan, is de volgende: 
1) G. Tammann, Zeilschr. f. phys. Chem. 25, p. 442, 1898. 
2) D. Gernez, Gompt. rend. 95, p. 1278, 1882. 
B. Mooee, Zeitschr. f Phys. Ghem. 12, p. 545, 1893. 
