279 
is echter de volgende weg te verkiezen. Men kiest een waarde 
voor de snelheid v '). Beschouwt men verder v als gegeven, dan kan men 
uit (1), (2a) en (2èj de temperatuur bepalen, en dus ook de temperatuur 
O aan de grens. Door de stolling onder verschillende omstandigheden 
te laten plaats hebben, kan men verschillende waarden van v ver- 
krijgen en bij ieder dezer waarden de bijbehoorende temperatuur 6 
berekenen, en op deze wijze het verband tusschen v qx\ 6 vinden. 
Ter toetsing der theorie kan men de temperatuur 6 experimenteel 
bepalen, doch dit is niet noodig om de door (2c) aangegeven betrekking 
voor een bepaalde stof te vinden. 
^ 2. Theorie der stolling in een cylindrische huis. 
Een der eenvoudigste stollingsverschijnselen, dat ook experimenteel 
het uitvoerigste is bestudeerd, is het kristalliseeren van een onder- 
koelde vloeistof in een cylindrische buis. 
Zij in het eene deel (A) van een rechte buis de vaste stof, in het 
ander deel (B) de onderkoelde vloeistof. Het geheel is geplaatst in 
een omgeving van constante temperatuur, die ook in A en B, binnen 
de buis, op oneindig grooten afstand van het grensvlak moet heerschen. 
Deze temperatuur moet natuurlijk onder het smeltpunt der gebruikte 
stof liggen, daar anders geen stolling plaats heeft ’). 
De stolling verloopt nu aldus. Aan het grensvlak der phasen komt 
warmte vrij (smeltwarmte). Deze vloeit naar beide zijden door de vaste 
stof en de vloeistof af en stroomt tenslotte door den wand van de 
buis naar de omgeving van constante temperatuur. In iedere loodrechte 
doorsnede van de buis is de temperatuur in de as van den cylinder 
het hoogst en neemt naar den omtrek af. Dit is ook het geval aan 
het grensvlak der phasen. De normale snelheid aan dit vlak kan 
dus niet overal dezelfde zijn, doch moet van binnen naar builen 
toe- of afnemen naargelang de stollingssnelheid v met afnemende 
temperatuur toe- of afneernt. Beide gevallen kunnen zich voordoen. 
De snelheid v is natuurlijk nul bij het smeltpunt, neemt dan toe 
met dalende temperatuur, en gaat daarna, zooals de ervaring leert, 
weer afnemen om bij voldoende lage temperatuur asymptotisch tot 
nid te naderen. 
Onderstel, dat de temperatuur der omgeving slechts weinig onder 
het smeltpunt der stof is, zoodat de kristallisatiesnelheid met afnémende 
') De snelheid v is eenvoudig experimenteel te bepalen en kan daarom geschikt 
als grondslag voor de berekening dienen. 
Een smeltproces, analoog aan het hier behandelde stollingsproces, is onmoge- 
lijk daar een vloeistof wel onder het smeltpunt, doch een vaste slof niet boven 
het smeltpunt kan bestaan. 
