290 
gesteld worden, niet zoo groot als bij sneller kristalliseerende stoffen. 
De instrumenten zijn echter voldoende snel om ook bij sneller 
kristalliseerende stoffen te kunnen dienen, hoewel dan natuurlijk de 
nauwkeurigheid geringer zal zijn. 
2°. Salol laat zich uitstekend onderkoelen. Spontaan kristalliseeren, 
zonder dat met opzet vaste stof in de onderkoelde vloeistof gebracht 
wordt, kan bijna geheel uitgesloten worden. Slechts bij zeer sterke 
onderkoeling (meer dan 40°) wordt de spontane kiemvorming hinderlijk. 
Dit is echter slechts het geval als de stof voldoende droog wordt 
gehouden. Een geringe hoeveelheid water veroorzaakt direct de 
vorming van kiemen van de vaste stof in verschillende plaatsen van 
de vloeistof. De waarneming wordt daardoor on mogelijk. 
3®. Het smeltpunt van salol is zeer geschikt gelegen (42°), zoodat 
men de waarnemingen in de nabijheid der kamertemperatuur kan 
verrichten. 
De waarneming wordt nu op de volgende manier uitgevoerd. De 
kristallisatie wordt aan de bovenzijde ') van de vloeistof, die zich 
in het eene been van een ^/-vormig gebogen buis bevindt, ingeleid 
door het inbrengen van een kleine hoeveelheid der vaste stof. Daarna 
wordt de buis in een met water gevulden, goed geroerden thermostaat 
geplaatst. Dientengevolge worden de soldeerplaatsen van de uiteinden 
van het thermoelement en de koperdraden, die den stroom naar den 
galvanometer voeren, op de constante temperatuur van het water in 
den thermostaat gehouden. De galvanometer wijst dus het temperatuur- 
verschil aan van de soldeerplaats in de as van de cylindrische buis 
en den thermostaat. De uitslag van den galvanometer werd photo- 
graphisch geregistreerd, zoodat de geregistreerde kromme ons direct 
in staat stelt te overzien en te meten hoe de temperatuur in een 
vast punt van de as der buis in den loop van den tijd is veranderd. 
De verkregen kromme heeft echter nog een andere beteekenis. 
Tijdens de stolling beweegt zich het grensvlak der vaste en vloeibare 
phase met constante snelheid en behoudt daarbij zijn vorm. Dit maakt 
het waarschijnlijk, dat zich de temperatuurverdeeling in de vaste stof 
en in de vloeistof ook onveranderd met deze snelheid zullen voort- 
bewegen. Een theorie van het stollingsproces ’) bevestigt deze onder- 
stelling. De temperatuur, die in een vast punt wordt geregistreerd 
b De kristallisatie moet, ter vermijding van convectiestroomen in de vloeistof, 
van boven naar beneden voortschrijden en niet omgekeerd. De vloeistof heeft nl. 
aan het oppervlak der vaste phase, waar de smeltwarrate vrijkomt, de hoogste 
temperatuur. Is de warmste plaats van de vloeistof hoven, dan kunnen geen 
convectiestroomen door temperatuurverschil optreden. 
*) H. G. Burgee, dit versl. dl. XXIX, 1920, p. 276, verder geciteerd als l.c. 
