294 
2°. Zooals men a priori kan inzien, heeft de breedte van het 
thermoelement slechts weinig invloed op de waargenomen tempera- 
tuur. Zoowel de hoeveelheid stof die verwarmd moet worden (metaal 
waaruit het thermoelement bestaat) als de hoeveelheid stof die de 
verwarming direct veroorzaakt (salol), zijn ongeveer evenredig met 
de breedte van het thermobandje. De temperatuurstijging zal dus 
van deze breedte niet afhangen. 
Wel kan de breedte invloed hebben op de temperatuursverhooging 
van de soldeerplaats, omdat de warmte, die het thermobandje door 
den glaswand afvoert, met de breedte evenredig is. Zooals een be- 
naderde berekening leert, is deze hoeveelheid warmte echter zeerge- 
ling, en zal zij dus het resultaat der meting niet merkbaar beïnvloeden. 
Waarnemingen met thermoelementen van verschillende breedte 
(75 tot 200 p) hebben bewezen, dat de temperatuurstijging een weinig 
afneemi, als de breedte van het element toeneemt. Deze invloed 
van de breedte moet zeer waarschijnlijk worden toegeschreven 
aan een kleine scheefheid van het thermobandje. Staat dit exact 
loodrecht op de as van de buis dan geeft het de temperatuur aan 
in een vlak, dat loodrecht staat op deze as en waarin de tempe- 
ratuur slechts weinig van de plaats afhangt. Staat echter het 
bandje scheef, dan geeft het een gemiddelde temperatuur aan van 
verschillende loodrechte doorsneden van de buis. De dikte van de 
laag, waarover de temperatuur gemiddeld wordt, is evenredig met 
de breedte van het bandje. Dientengevolge is de top van de kromme, 
die eigenlijk volkomen scherp zou moeten zijn '), afgerond en wel 
des te meer naarmate het thermoelement, bij dezelfde scheefheid, 
breeder is. Wordt het thermoelement met zorg aangebracht, dan kan 
ook deze fout geen groot bedrag bereiken. 
3“. De invloed van de dikte van het thermoelement laat zich 
a priori moeilijker schatten, dan die van de breedte. Het spreekt 
vanzelf, dat de temperatuurstijging, die met dik materiaal gemeten 
wordt, geringer is dan die welke met dunnere thermoelementen 
wordt bepaald. Of men echter de ware temperatuur voldoende be- 
nadert wanneer de dikte, zooals bij mijn eerste metingen het geval 
wa*', 5 (I bedraagt, kan eerst beoordeeld worden als men den in- 
vloed van de dikte op de temperatuurstijging onderzoekt. Daarom 
heb ik met dezelfde buis en bij dezelfde temperatuur van den thermo- 
staat de meting herhaald met thermoelementen van verschillende 
dikte, varieerende van 1.4 tot 13 fi. Zooals te verwachten was nam 
b d.w.z. waar het differentiaalquotient van de temperatuur als functie van den 
tijd discontinu zou moeten zijn. 
