309 
zoodat bij een volume = Vc eerst boven circa 6700° abs. de groot- 
heid '^^/dv weer positief zou worden. 
Bij de kritische temperatuur zelf is 
! dv derhalve altijd wanneer 
A|/a een zoo hooge waarde heeft als 
bij kwik en andere dergelijke stoffen. 
Dan neemt dus de dissociatiegraad der 
dubbelmoleculen Hg^ af, wanneer het 
volume grooter wordt, in plaats van 
— zooals gewoonlijk — toe te nemen. 
Aangezien a{v — b ) : v' {a en h kon- 
stant ondersteld) hare maximumwaarde 
heeft bij i; = 26, zoo zal voor waar- 
den van V, zoowel 26 als ^ 26 on- 
geveer, de overgangstemperatuur lager 
uitvallen dan die (Tj bij ï;™ 26, welke laatste slechts weinig hooger 
zal zijn dan die bij v = Vc (ongeveer 47c)')- Zie Fig. 1. 
De afname van x bij toenemend volume vindt zijn verklaring 
natuurlijk daarin, dat bij vergooting van den dissociatiegraad x bij 
toenemend volume ook a grooter wordt. Maar daardoor wordt het 
volume weer kleiner, waarbij de afname tenslotte de oorspronkelijke 
toename overtreft. 
Bij hooge temperatuur zal de druk betrekkelijk groot zijn, zoodat als- 
dan p -f- «/yï tengevolge van een vergrooting van a weinig verhoogd zal 
b De rechtertak van de (in de figuur gestippelde) overgangskromme zal wat 
meer naar links vallen, en Ti wellicht iets lager dan uit de bovenstaande bereke- 
ning zou volgen, aangezien x dan niet meer dicht bij 0 kan aangenomen worden. 
De snijding met den damptak der saturatielijn heeft bij T = 0,8 Tc ongeveer plaats. 
Uit pv = Vgfl + RT en p ~Pc i)^ waar 4,14 de dampdrukfactor ƒ = 1,8 
X 2,303 en m = T; Tc is, volgt nl.pc v = 1/2 (1 + mBTc- Stelt men bij 
benadering x ~ Vs, dan wordt (met v = nVc en BTc : Pc^c = s) n = V 4 m s. 
Ku is bij kwik s = 2,62 (zie het geciteerde eerste deel), zoodat ten slotte 
w = 1,965 m i) jg (saturatiekromme). Dit moet nu worden gecombineerd 
a V — b Al/a 
met BT = 4: — . Hierin is A/(* = 30 . 10~2 terwijl met x—’^L 
V V \/a ) j n 
/a — 25.10-'2 wordt. Stelt men bij het snijpunt a = IV 4 Uc, b = IV 4 bc ongeveer, dan 
wordt dus mBTc = 6 
nvr 
nvc 
nv. 
, d.w.z. met rc = 1,8 6c en BTc 
20 a. 
(zie boven) m — 2,5 
l,8n-lV, 
n* 
(overgangskromme). Aan beide vergelijkingen wordt 
voldaan door m = 0,778, w = 4,99 (snijpunt), zoodat dit bij T = 0,8 Tc ongeveer 
zal liggen, waarbij v = bvc is. 
