353 
(1893) is er een zeer regelmatige verliouding tusschen den groei 
van het bindweefsel en het kiernepitheel. Een stoornis in die regel- 
maat is aansprakelijk voor het ontstaan der atypische eiblaasjes. 
In later jaren echter heeft men, geleerd door nauwkeuriger onder- 
zoek, een heel ander beeld ontworpen van de histiogenese van het 
ovarium. Met eere mogen hier worden genoemd de onderzoekingen 
van onzen landgenoot Coicrt (Acad. Proefschrift. Leiden 1898) en 
van voN WiNiWARTEii (Archives de Biologie. Tomé XVII. 1900). 
Daar niet alle embryologische handboeken dezelfde voorstelling der 
ontwikkeling geven, volg ik hier het referaat, dat Bühler in Bertwig’s 
Handbnch geeft (1906). 
Het ovarium ontstaat, evenals de testis, uit een bepaald deel van 
den achtersten coeloomwand, waar het epitheel woekert en een lijst 
vormt (genitaal lijst). De grens tusschen het epitheel van de lijst en 
het onderliggende embryonale bindweefsel is onscherp. In het epi- 
theel worden later de geslachtscellen zichtbaar. Meestal wordt dan 
ook de grens tusschen epitheel en bindweefsel duidelijker. Deze 
grens is onregelmatig. Het epitheel dringt als het ware met franje- 
achtige nitloopers in het bindweefsel. Die uitloopers heeten ,,kiem- 
strengen”. (Allen noemt ze ,,Sexualstrange”). Ook in deze kiem- 
strengen komen naast voorloopig indifferente epitheelcellen geslachts- 
cellen voor. Uit het craniale deel van de geslachtslijst ontstaat een 
epitheelwoekering, die spoedig naar binnen groeit. Coert noemt deze 
massa het ,,reteblasteem”. Als zich later de genitaallijst meer en 
meer afsnoert, ontstaat er een aan den achtersten coeloomwand 
hangend lichaampje (de indifferente geslachtsklier). Daar, waar het 
nog samenhangt met den achterwand van het coeloom, ligt het 
,,refeblasteem”, waaruit zich een aantal strengen ontwikkelen, die 
zoowel naar de oernier als naar het centrum van de geslachtsklier 
groeien (retestrengen). De geslachtsklier bestaat uit een schors, die 
niet anders is als het epitheel van de geslachtslijst. (Str. germinati- 
vum of kiemlaag) en een binnenste mesenchymkern (merg. of str. 
medullare). Van uit de schors dringen de kiemstrengen in het meig. 
Zoowel in deze kiemstrengen als in de z.g. rete-strengen komen 
geslachtscellen voor, maar vooial in de kiemstrengen. 
Van af dit stadium treedt er divergentie op tusschen de ontwik- 
keling van mannelijke en vrouwelijke geslachtsklier. 
Bij de ontwikkeling van den testis ontstaan uit de kiemstrengen 
de gewonden zaadkanaal tjes, uit de retestrengen de kanaaltjes van 
het rete testis. Bij de ontwikkeling van het ovarium vormt zich op 
de grens van schors en merg een fijn bindweefsellaagje (primaire 
tunica albuginea), dat op talrijke plaatsen de kiemstrengen doorlaat. 
