357 
wel minder duidelijk, vertoont ook het blaasje van fig. 3 nog zoo’n 
rest. Door deze waarnemingen ben ik ervan overtuigd, dat een groot 
aantal atypische eiblaasjes iu het beschreven praeparaat ontstaan 
zijn, doordat in deelen van de mergstrengen een woekering van de 
epitheelcellen optreedt. Later vervloeien die cellen en ontstaat een 
blaasje. De epitheelcellen vormen dan nog een ei heuvel rondom de 
eicellen, die oorspronkelijk in het veranderde stuk van de merg- 
streng voorkwamen. Daar er echter ook groepen van eicellen voor- 
komen, zooals in fig. 2 afgebeeld, welke men wel moet opvatten 
als eiballen, is de mogelijkheid niet uitgesloten, dat niet alle atypi- 
sche eiblaasjes uit de mergstrengen ontstaan, maar, dat er ook een 
aantal uit dergelijke eiballen ontstaan zijn. 
Reeds deelde ik mede, dat bij embi’yonen en ook bij pasgeborenen 
in de mergstrengen eicellen zijn gevonden. De oorsprong der merg- 
strengen uit hetzelfde epitheel, waaruit de eiballen etc. ontstaan, 
verklaart dit verschijnsel voldoende ^). Men vindt echter steeds op- 
gegeven, dat die strengen later in primairfollikels uiteenvallen. 
ScHMALTZ spreekt van de eicellen, die in de mergstrengen voor- 
komen, als van ,,verirrte” elementen en neemt aan, dat ze in reductie 
gaan. Bij hond, kat en andere dieren, waarbij de mergstrengen 
persisteeren, geeft Schmaltz dan ook niets op van het voorkomen 
van eicellen in die strengen of van hun vervorming tot eiblaasjes. 
De boven beschreven wijze van eiblaasjes-vorming vond ik dan 
ook niet vermeld, ook niet in leerboeken der pathologische anatomie. 
Toch zijn waarschijrdijk door ScHOTTLAitisDER (1893 Archiv. f. mikr. 
Anat.) bij den rnensch reeds dezelfde dingen gezien, die ik hier beschreef, 
maar ze zijn door hem anders verklaard. En er is maar één leerboek 
der histiologie (het helaas verouderde boek van Böhm en Davidoff), 
dat, volgens de voorstelling van Schottlaender, iets meer meedeelt van 
de atypische eiblaasjes dan de andere leerboeken, die ik raadpleegde. 
Schottlaender onderscheidt,, Eiballenfollikel” en ,,Schlauchfolliker’. 
De in fig. 2 en 3 afgebeelde follikels zou hij eibalfollikels en de in 
fig. Ic en fig. 4 afgebeelde ,,Schlauchfolliker’ noemen. De eibal- 
follikels ontstaan volgens hem, doordat de eiballen door onvoldoende 
bindweefselontwikkeling niet in primairfollikels gescheiden zijn. De 
,,Schlauchfollikels” zouden uit afgesnoerde buizen van Pflüger ontstaan 
(De ,,BF],üGER’sche Schlauche laat Schottlaender door afplatting en 
uitrekking van eiballen gevormd worden). Ongetwijfeld heeft Schott- 
laender dus ook in menschelijke ovaria eiblaasjes gezien, die min 
Niet verheeld kan worden, dat v. n. Broek (1895) de mergstrengen in ver- 
band brengt met den mesonepbros en G'annelli (1905) ze uit het stroma ovarii 
laat ontstaan. 
