423 
,ri-component van het koppel dat een versnellingsveld met poteritiaal- 
-\-kgan uitoefent op het lichaam, en hangt blijkbaar ten nauwste 
de traagheidsellipsoide 
samen 
van het lichaam bepalen ; -in geval van een homogeen bol vormig 
lichaam wordt het gelijk aan nul. Met behulp van (23) en van de 
twee analoge vergelijkingen, die betrekking hebben op het moment 
orn de cr^-as en dat om de .t’j-as, laat zich de beweging van het 
lichaam om zijn zwaartepunt in het stationaire zwaarteveld dus 
volkomen bepalen. Ze laat zich beschrijven als een PoiNSOT-be weging 
die min of meer gestoord is door den invloed van een ,, versnellings- 
veld” met potentiaal +^^*'00 (i'echterlid van (23)) en waarop ge- 
SLiperponeerd is een uniforme rotatie met hoeksnelheid-componenten 
en R*. Deze rotatie is geheel onafhankelijk van den aard 
van het lichaam, in tegenstelling met den invloed van het versnel- 
lingsveld, die er juist ten nauwste mee samenhangt en die b.v. 
verdwijnt als we met een homogeen bol vormig lichaam te doen 
hebben. 
Tot nu toe hebben we den invloed van het eigen zwaarteveld van 
het lichaam verwaarloosd, maar bij de toepassingen op bepaalde 
gevallen zal deze verwaarloozing niet steeds zonder meer te recht- 
vaardigen zijn. Als we b.v. in de volgende § de praecessie van de 
aardas zullen bespreken hebben we daar te doen met de aarde wier 
eigen zwaarteveld b.v. aan haar oppervlak veel sterker is dan dat 
van de zon (hetwelk zich uit, gelijk men weet, in de krachten die 
eb en vloed veroorzaken). Men zou zich dus kunnen denken dat er 
in zoo’n geval nog andere invloeden op de beweging om het zwaarte- 
punt zonden inwerken die veel sterker waren dan de zooeven 
besprokene of deze verstoorden. Bij nadere beschouwing blijkt het 
echter dat als de massa van het lichaam maar zoo klein is dat het 
op genoegzamen afstand slechts een geringe verandering kan teweeg 
brengen in de beweging van het lichaam, die gesuperponeerd is op 
de invloeden van het stationaire zwaarteveld die in het vooi’gaande 
besproken zijn, en die evenredig zal zijn met de massa van het 
lichaam. Ten einde dit in te zien denken we ons het lichaam eerst 
geplaatst in een ruimte waarin zich overigens geen materie bevindt 
en waarvan het lijnelement in het oneindige {oich' = dx^^ — dx^ — 
dcj* — dxd nadert. Dan is het eenvoudig in te zien dat in eerste 
benadering het eigen zwaarteveld in het geheel geen invloed zal 
uitoefenen op de Poinsot-beweging van het lichaam, omdat de dooi- 
de bepaalde ,, krachten” die de verschillende, op eenigen afstand 
van elkaar gelegen, deelen van het vaste lichaam op elkaar uitoe- 
