426 
alle grootheden die de plaats en de zooeven vermelde storingen in 
de beweging van het lichaam karakteriseeren kleine modificaties 
evenredig met de massa M van het lichaam zullen ondergaan. Bij 
toepassingen op praktische gevallen kunnen deze invloeden natuur- 
lijk van heel verschillende orde van grootte zijn, en het kan b.v. 
zijn dat de eene praktisch te verwaarloozen is, terwijl de ander 
misschien zoo groot is dat de nauwkeurigheid misschien nog verder 
kan en moet gedreven worden dan in deze ^ is aangeduid. 
^ 4. Invloed van het zwaarteveld der zon op de rotatie der aarde. 
Het lijnelement van het zwaarteveld dat door de in rust ver- 
onderstelde zon wordt opgewekt kan geschreven worden in den voor 
het eerst door Schwarzschild aangegeven vorm 
d.’ = ( 1 — - ) dT^ dr^ — r’ {dd^ + sin’ ^ d(p% . (26) 
V rj 1 _ “ 
r 
waar T den tijd voorstelt, de tijdeenheid zoo gekozen zijnde dat de 
lichtsnelheid op grooten afstand van de zon gelijk is aan 1 . r, q) 
zijn poolcoördinaten die de plaats van een punt in de ruimte be- 
palen, en « is een constante die met de massa van de zon 
samenhangt door de formule 
« = (27) 
waarin >t wederom de gravitatieconstanle van Einstein beduidt. 
We voeren nu een coördinatensysteem in dat om de as van het 
coördinatensj'steem roteert met een hoeksnelheid co. Het lijnelement 
in de nieuwe coördinaten kan dan berekend worden door de trans- 
formatie 
q) — y\j wT 
uit te voeren. Dit geeft 
ds’ ~ dT* 
— 2r’ szVi’ d' O) d\\> dT — 
dr^ 
r* {dd* -j- sm’ ^ dq') 
] ^ 
(28) 
r I 
Het zwaarteveld waarbij dit lijnelement behoort is stationair. We 
zullen aanvangen met een punt P te zoeken waar een massapunt 
in evenwicht kan verkeeren. In zulk een punt moeten de eerste 
CC 
afgeleiden van gjj.= l r’ sin^ verdwijnen. Dit geeft de 
volgende betrekkingen waaraan de coördinaten van P moeten voldoen: 
