480 
Factor van dezelfde orde van grootte als de eeidieid is. Hierbij zij 
er nog ex en aan liei’innerd dat als we spi’eken van den rotatiex eotor 
ter plaatse \ an de aaide met inachtneming van liet eigen zwaarte- 
xeld der aarde, we de grootheid bedoelen die volgens hel in de 
vorige ^ besproken schema berekend kan worden met behulp van 
tbrmnle (5) door, om het zoo eens te zeggen, het direct van de 
aarde afkomstige zwaarteveld te verwaarloozen, of, nauwkeuriger, 
wanneer we de y//v’s x an het oorspronkelijke stationaire zwaarteveld 
vervangen door de grootheden waarbij de A'„,’s de kleine, 
aan .17 ex enredige, termen voorstellen, die op biz. 425 besproken zijn 
We kunnen nn bexvijzen dat de zooeven genoemde factor k gelijk 
is aan nul, althans met x erxvaarloozing van kleine grootheden x an 
de orde ''Ia- Teneinde dit bexvijs te leveren kunnen we het gemak- 
kelijst te xverk gaan door gelnuik te maken van de daar straks 
reeds genoeimie resultaten van de klassieke mechanica aangaande 
de baan die aarde en zon zullen beschrijven rondom hun gemeen- 
schappelijk zxvaartepunt, resultaten die, met vervvaarloozing van 
kleine giootheden van de relatiexe orde van grootte “/.i, met die 
van Binstkin’s gravitatie-theorie in overeenstemming zijn. Uitgaande 
van die resultaten zullen xve met dezelfde benadering de gravitatie- 
potentialen in ieder punt xan de ruimte kunnen bepalen met behulp 
van Einstein’s benaderende oplossingen besproken op blz. 420, 42J . 
Noem de afstand van de zon en x an de aarde tol hun gemeenschap|)elijk. 
zxvaarte|)unt O respectievelijk Z en A {Z klein t.o.v. „4), en zij a> de 
hoeksnelheid xvaarmee ze om dal zxvaartepunt roteeren. Laat voorts 
de afstand van een punt Q waaiin xve op zeker oogenblik de xvaar- 
deu der //vv s xvillen leeren kennen, tot aan de plaats waar op dat 
oogenblik de zon, resp. de aarde zich bevindt aangednid worden 
dooi' O;, resp. We voeren een t.o.v. de vaste sieri'en rustend, 
rechthoekig coördinatensysteem in, zoodanig dat het nulpunt met Q 
en het .r-y-xlak met hel baan vlak van zon en aarde samenvalt. 
De hoek tusschen de ,r-as en de richting zon-aarde noemen we ■/■ 
Dan vindt men met behulp van de formules (13) bij benadering de 
volgende waarden xoor de geretardeerde potentialen in 0\ 
in'— - 
y'y:,. _ - 4a 
iT,j = - 4a 
"i XX '=■ y II n = 
V J 
coZ sin •/ il7r *oA sin x ^'^A 
Qz QA 
— — 2 w ^ sin X, 
o)Z cos X Mz (.oA cos '/ M \ 
jr + 
-f 2 to $ tos X, 
7 — 7 x;/ — 7 //- — 7 — 7 «7' — d, X — a» / . 
