469 
houding tot de doorlaatbaarheid van groen, door gebruik te maken 
van de betrekking : 
‘“Ih 
waarin de D de doorlaatbaarheid voorstelt en de index b en d, 
ulti'arood en groen beteekent. 
(J) volgt on middellijk uit de definitie der zwarting. 
In tig. 3 is de verhouding der doorlaatbaarheid van geel, resp. 
ultrarood tot groen als ordinaat uitgezet tegen de zwarting voor 
groen als abscis. 
Het blijkt dus dat met glycine ontwikkelde platen voor het 
gebied geel-groen bij een zwarting 0 tot 1.0 tot 87o zonder meer 
als verzwakkers te gebruiken zijn. Verder echter doet men goed 
de platen steeds wat hun doorlaatbaarheid betreft te ijken voor het 
golflengtegebied, waarvoor zij dienst moeten doen. In het boven 
geciteerde onderzoek van Mej. Riwlin is dit met de door ons uit- 
gewerkte methode geschiedt'). 
De gemiddelde fout der zwartingswaarnemingen heeft voor 
zwartingen van 2.0 tot 0.1 de waarde van 0.7“/(,, voor zwartingen 
van 0.1 tot O.OOJ de waarde van 3. 37» der zwarting. Ook bij 
zwartingen boven 2.0 wordt de nauwkeurigheid geringer. 
§ 2. Bepaling van de hoeveelheid zilver per vlakteeenheid op een 
gezwarte photographische plaat aanwezig. 
I. Werkmethode. Uit de resultaten van ^ 1 volgt, dat de hoeveel- 
heid zilver, per vlakte-eenheid op de photographische plaat aan- 
wezig, niet evenredig met de zwarting kan zijn. 
De zilverbepaling is geschiedt met den extinctiemeter van Möi.l *) 
b Bij ons onderzoek is het onmogelijk al de te onderzoeken zwartingen 
op één photographische plaat te brengen. Dit verdient de voorkeur vooral 
bij een onderzoek naar de zwartingswet, eigenschappen van de zwarting enz. 
Daar wegens den aard der probleemstelling de hoeveelheid zilver der platen 
moet bepaald worden en dit een zwarte plaat van voldoende groot oppervlak 
vereischt, stuiten we op practische bezwaren als wij alle zwartingen op één 
plaat willen brengen. Dezelfde onderzoekingen zijn echter eerst geschiedt 
met de verschillende zwartingen in kleine vakjes op eenzelfde plaat. De 
verkregen resultaten waren dezelfde. De door ons gevonden verschillen zijn 
dus niet toe te schrijven aan het gebruik van verschillende platen. 
b Deze kleine zwartingen kunnen met hetzelfde toestel langs een iets meer 
omslachtigen, maar ook meer nauwkeurigen weg gemeten worden, waardoor ^ 
de gemiddelde fout daalt tot 0.9 ®/o. 
b Deze verslagen Dl. 28, 1920 p. 1001 — 1006. 
