471 
gehalle’s, daii kiijgeii wij eene ijkiiigskioninie, vvaaniil iia be- 
rekening van liet iiitvlokkingso[)iHM\lak hel gelialle v;iii een Ie 
onderzoeken zilveroplossing 'kan worden atgelezen. 
Past men de geschetste methode zondei- meer o|) de phologra- 
phische plaat loe, dan stnii men op het bezw aar dat do zilverkorrels 
dei' plaat gebed liggen in gelatine. Imsl men het zilver der plaat op 
in salpeterzuur en voegt men natrinnudiloidde toe, dan blijkt het 
gelatine of zijn oniledingsprodnclen hel nit\ lokken grootendeels tegen 
te honden, üit ’l \’arieeren van alle omstandigheden en hel regi- 
streeren der daai-bij behoorende nitvlokkingsoppervlakken, vonden 
wij als de gunstigste condities om de slokken plaat van 15 c.m'b, 
resp. 65 c.mb gedurende 60 nnn., resp. 90 min. te koken met 
salpeterzuur \an 507„- iin loed \an de gelatine of harer onl- 
ledingsprodncten \erdwijnt dan op 6° o voor de stokken van 
J5 c.m'b en 0 |) l77o“) ''<*or die van 65 c.nP. 
Het gehalte van de zilvernitraatoplossingen, aldus nil de photo- 
gra|)hische plaat verkregen, kan men echter niet nit de boven be- 
schieven ijkingskromnie allezen. Daartoe moeten wdj vergelijkbare 
zilvernitraatoplossingen van bekend gehalte maken. Ten dien einde 
worden onbelichte photographisidie platen, van de gebrnikte soort, 
op dezelfde wijze ontwikkeld, gefixeerd en gespoeld, als de gezwarte 
photographische platen tol wiei’ zil verbepaling zij moeien dienen. 
Van deze onbelichte platen worden daarna stokken van 15 cm'^ 
resp. 65 cnP met dezelfde hoeveelheid salpeterzoor en een bekende 
hoeveelheid zilvernitraat gedurende 60 min. lesp. 90 min. bij 100° 
verhit. De aldus vei'kregen zilveroplossingen bevatten dos de gelatine 
en zijne onlledingsprod neten in denzelfden vorm als de oil de gezwarte 
platen verkregen zil vernili'aatoi)lossingen en konnen dus dienen vooi' 
het vervaardigen der ijkingskromme. 
In tig. 4 vindt men Iw-ee van de gebndkle ijkingskrommen ; het 
b Men zou in de plaats van het uitvl.oppervl. ook den na lOmin. bereikten uitslag 
kunnen gebruiken, maar deze wijze van werken is minder nauwkeurig. Want 
het berekenen van het uitvlokkingsoppervlak komt neer op het verwerken van 
verschillende door gelijke tijdsintervallen van elkaar gescheidene uitslagen. 
-) De omstandigheden maakten het noodig dat de cuvetjes door ons zelf 
vervaardigd werden. Wij stuitten daarbij op de moeilijkheid dat al de opgegeven, 
zuurbestendige kitmiddelen na min of meer langen tijd door het zuur werden 
aangetast. Ten slotte vonden we in bakeliet een geschikt kitmiddel. Past men 
het recept toe van Bertrand — Gauthier, dan kan men den invloed der 
gelatine totaal, dus voor 100 “ o, doen verdwijnen. De daartoe vereischte zuur- 
concentratie tast echter ook bakeliet na een klein uur aan. 
'’) Langer verwarmen — waardoor men het percentage hooger zou kunnen 
opvoeren — stuitte op practische bezwaren. 
